كۆتۈرمەك
Latin: kötürmek verb A2-
to lift, to raise (off the earth)
· مەن چاماداننى كۆتۈرەلمەيمەن I can't lift the suitcase· ماڭا ياردەملىشىپ سومكامنى كۆتۈرۈپ بېرىڭ! please help me and carry my suitcase!· ئۇ بىر خالتا ئۇننى بىر قول بىلەن كۆتۈرۈپ ھارۋىغا ئالدى he lifted a sack of flour with one hand and took it to the cart
- تاغار كۆتۈرمەك to lift a sack
- كۆتۈر قاسقىنىڭنى؟ get your backside up - get out of here, get lost!
- كۆتەر كەشىڭنى get your shoes out of here - get lost!
- كۆتۈرۈش كۈچى lift, lifting force (esp. of a plane)
-
to hold (up), to carry
· بېرى كېلىڭ! مەن كۆتۈرۈپ قوياي! come here! I'll give you a hug!
- سومكا كۆتۈرۈپ تۇرماق to hold a bag
- بالا كۆتۈرۈپ تۇرماق to hold a child, to carry a child
- بايراق كۆتۈرمەك to raise the flag
-
to lift up, to raise (a little)
· ئۇ چىراغنىڭ پىلىكىنى سەل كۆتۈرۈپ قويدى he raised the wick of the lamp a little· بۇ كىشى مالخىيىنى كۆتۈرۈپ قويدى · بىلەكىڭىزنى كۆتۈرۈڭ raise your arm
- قورققان ئاۋۋال مۇشت كۆتۈرەر (prov.) the coward is the first to raise his fist
- to raise (from one level to another) · بىر پەس جىم بولۇپ قالغاندىن كېيىن ئۇ ئاۋازىنى تېخىمۇ كۆتۈردى after falling silent for a little he raised his voice even more· ئاددىي نەرسىنى پرىنسىپقا كۆتۈرگىلى بولمايدۇ I can't raise an ordinary thing to become a principle
-
to make vertical, cause to stick up
· ئۇ پەلتوسىنىڭ ياقىسىنى كۆتۈرۈۋالغانىدى he had turned up the collar of his coat
- باش كۆتۈرمەك (i) to raise one's head, stand up; (ii) to rise (up); (iii) to make a comeback
-
to establish, to bring into being, to create
· ئۇلار قىزىق گەپلەرنى قىلىشىپ ئۈزلۈكسىز كۈلكە كۈتۈرۈپ تۇرۇشاتتى they were making jokes and raising continuous laughs
- توپىلاڭ كۆتۈرمەك to raise a revolt, start a revolt
- غوۋغا كۆتۈرمەك to create a row
- كۆتۈرۈپ چىقماق to put forward, to make up
- گۈزەلئايغا قىلغان تۆھمەتنى بىرىنچى بولۇپ رەقىپ كۆتۈرۈپ چىقتى her first rival was the one to raise the calumny against Guzelay
-
to raise, to increase
· پادىشاھ ئۇنى ھەممە ۋەزىرلىرىدىن يۇقىرى دەرىجىگە كۆتۈردى the king elevated him above all his viziers
- مال باھاسىنى كۆتۈرمەك to raise the price of goods
- ئىناۋىتىنى كۆتۈرمەك to raise his reputation
- to digest, take in (food) · ئۇ تاماقنى ھەرقانچە يېسىمۇ كۆتۈرەلەيدۇ no matter how much of that food he eats he can take it, digest it
- to drink (off) (after raising the glass) · قېنى، بىر رۇمكىدىن كۆتۈرۇۋېتەيلى! come on, let's drink up a glass!· ئۇلارنىڭ سالامەتلىكى ئۈچۈن بىر كۆتۈرەيلى! let's drink to their health! let's raise a toast to their health!
-
to take responsibility, to bear, to pay oneself
· ئۇ ئۇلارنىڭ قەرزلىرىنى كۈتۈرىۋېتىپتۇ he cleared their debt (off)· جالال مۇئەللىم بۇ ھېساباتنى ئاڭلاپ يانچۇقىنى سىلىدى. مەكتەپ مۇدىرى ئۇنى توختىتىپ مەكتەپ بۇ پۇلنى كۈتۈرىدىغانلىقىنى ئېيتى when Mr. Jalal heard the debt he fished in his pocket. But the school director stopped him, saying that the school would pay this money
- كۆتۈرەلمىسەڭ ساڭگىلىتاۋال if you can't carry (that), let this hang down (too) - giving someone weighed down a further impossible task - if you can't lift it up, make it hang down - one difficulty on top of another
-
to clear off, to eliminate, to wipe out, to remove
· بولدى بۇ ئىشنى كۆڭۈللىرىدىن كۆتۈرۋەتسىلە please forget all about it, don't worry about it
- قەرزنى كۆتۈرۈۋەتمەك to clear (off) a debt
- ئۆي كۆتۈرمەك to clean out the house (to take out carpets, furniture, dust off)
-
to bear, to endure, to stand, to put up with
· بۇنداق ئىزا-ئاھانەتنى كۆتۈرەلمەيمەن! I cannot bear such shame!· بۇ ئادىتىڭنى خوتۇنۇڭ كۆتۈرەلمىسە كىم كۆتۈرىدۇ؟ if your own wife can't put up with this habit of yours, who can?· شۇنداق قىلساققۇ بولاتتى ئەپەندى، لېكىن زامان ئۇنى كۆتۈرمەيدىغان بولدى if we do that it would have been OK (for us) but the times won't stand for it
- گەپ كۆتۈرەلمەك to be able to bear gossip, jokes, satire (about oneself)
- ئېغىرچىلىقنى كۆتەرمەك to take the burden, difficulty of smth., to bear the responsibility, weight of smth.
- كۆتۈرۈلمەيدىغان ئەمگەك excessively heavy labour, excessively difficult work
- يىگىت قەرز كۆتۈرەر، ئۆلۈك توپا (prov.) a youth bears a debt, a dead man the earth
-
to cheer up, to gladden, to make happy
· مۇخپۇل قانداقتۇر بىر قىزىق ھېكايىنى سۆزلەپ بېرىپ ئۇنى كۈلدۈرمەكتە، روھىنى كۆتۈرمەكتە ئىدى Muhpul was telling him some kind of funny story making him laugh, and raising his spirits
- كۆڭۈلنى كۆتۈرمەك to cheer up, to gladden, to make happy
-
to get paid (getting work points (in a commune, etc.)
· نۇشۇ ئىشنى قىلساق گۇڭ كۆتۈرەرمۇ؟ if we do this work will we get paid?
- گۇڭ كۆتۈرمەك to get paid (having work points, in a commune)
- گۇڭ كۆتۈرمەسلىك to not get paid, not get reward for work done
Forms
- كۆتۈرىمەن
- present-future · I (مەن)
- كۆتۈردى
- past · he, she, they (ئۇ)
- كۆتۈرۈۋاتىمىز
- doing now · we (بىز)
- كۆتۈرمەيدۇ
- present-future · not · he, she, they (ئۇ)
In Uyghur
پ ① يەردىن ، تۇرغان جايىدىن ئاجرىتىپ ئالماق : تاغار كۆتۈرمەك . ② يەردىن ، تۇرغان جايىدىن ئاجراتقان ھالدا تۇتماق ، تۇتۇپ تۇرماق : سومكا كۆتۈرۈپ تۇرماق . بالا كۆتۈرۈپ تۇرماق . ③ يۇقىرى چىقارماق ، يۇقىرىلاتماق : ھېلىقى كىشى مالخىيىنى كۆتۈرۈپ قويۇپ ، جاۋاب ئورنىغا : - قايسىڭلار باشلىق؟ - دەپ سوئال سورىدى . ④ مەلۇم دەرىجىگە يەتكۈزمەك ؛ ئۆرلەتمەك : پرىنسىپقا كۆتۈرمەك . ＊ شەۋكەت بىرپەس جىم بولۇپ قالغاندىن كېيىن ، ئاۋازىنى تېخىمۇ كۆتۈردى . ⑤ تىك ، ئۆرە ، ئۈستۈن قىلماق : ئەكبەر بېشىنى كۆتۈرۈپ مەنسۇرغا قارىدى . ⑥ كۆچمە . پەيدا قىلماق ، بەرپا قىلماق ، مەيدانغا كەلتۈرمەك : توپىلاڭ كۆتۈرمەك . قوزغىلاڭ كۆتۈرمەك . غوۋغا كۆتۈرمەك . ⑦ كۆچمە . ئاشۇرماق ، ئۆستۈرمەك : مال باھاسىنى كۆتۈرمەك . ئىناۋىتىنى كۆتۈرمەك . ⑧ كۆچمە . ھەزىم قىلماق ، سىڭدۈرمەك : ئۇ تاماقنى ھەرقانچە كۆپ يېسىمۇ كۆتۈرەلەيدۇ . ⑨ كۆچمە . ئىچمەك (ھاراق ھەققىدە) : قويە ، قېنى ، ئۇلارنىڭ سالامەتلىكى ئۈچۈن بىر كۆتۈرەيلى . ⑩ كۆچمە . ئۆز ئۈستىگە ئالماق ، ئۆز ھېسابىدىن تۆلىمەك : مەكتەپ مۇدىرى ئۇنى توختىتىپ بۇ پۇلنى مەكتەپ كۆتۈرىدىغانلىقىنى ئېيتتى . ⑪ كۆچمە . يوق قىلماق ، بىكار قىلماق ؛ چىقىرىۋەتمەك : قەرزىنى كۆتۈرۈۋەتمەك . ⑫ كۆچمە . چىدىماق ، بەرداشلىق بەرمەك : گەپ كۆتۈرمەك . ئېغىرچىلىقنى كۆتۈرمەك . ＊ يىگىت قەرز كۆتۈرەر ، ئۆلۈك توپا (ماقال) . ⑬ كۆچمە . خۇشال قىلماق ، شادلاندۇرماق : كۆڭۈلنى كۆتۈرمەك . ⑭ كۆچمە . چىقىنماق ، چىقىش قىلماق : گۇڭ كۆتۈرمەك .
From the library
مەمەت ئاكا ئېغىر قۇتىلارنى كۆتۈردى، بالىلار يېنىك نەرسىلەرنى ئېلىپ چىقتى.
ئوغلى ئەنۋەر چوڭ ئەينەكنى كۆتۈرۈۋاتاتتى.
چاي كەلگەندە، ئۇ كومپيۇتېردىن بېشىنى كۆتۈرۈپ، مومىسى بىلەن بەش مىنۇت پاراڭ قىلىدۇ.
داستاندا بىلىم ئىنساننى ئەڭ يۇقىرى كۆتۈرىدىغان نەرسە دەپ قارىلىدۇ.
Learn كۆتۈرمەك in real texts
With a free account, hover any word in the library for its meaning, hear it read aloud, save words for review timed to your memory, and see how much of each book you already know.