كەلمەك
拉丁字母：kelmek 动词 A1-
来，到达，去
· سەن قاچان كېلىسەن؟ when are you coming?· مەن ئويناي دەپ كەلدىم I came to have some fun· نەن ئۇنى يوقلاپ كەلگەنىدىم I went to visit him (and came back)
- ئۈجمە تۈگىگەندە سوپسوپىياڭ كېلىپتۇ (prov.) when the mulberries were finished the oriole arrived (expressing smb. foolishly come too late)
- قېرى كەلسە ئاشقا، ياش كەلسە ئىشقا (prov.) if the elderly come it's to eat, if youth put them to work
- 拜访（与<kەtmەk>连用） · ئۇ تېخى تۈنۈگۈنلا كېلىپ كەتكەنىدى-غۇ؟ did he only just (come for a) visit yesterday
-
到达，抵达，收到（寄来的东西、电话或电报等）
· ئۇنىڭدىن تېلېفون كەپتۇ he's phoned, there's been a call from him· بۈگۈن ئۇيغۇرچە گېزىتنىڭ يېڭى سانى كەلدى a new edition of the Uygur paper arrived today
- يۇرتىمىزدىن كەلگەن بىر پارچە خەت a letter from our home town
- 被听到，被知道，传来（声音、话语） · ئەمدى ئۇخلاي دەپ تۇرسام، بىر نەچچە ئادەمنىڭ سۆزلەشكەن ئاۋازى كەلدى I was just going to bed when I heard several people talking/there was a sound of people talking· شۇ چاغدا قەيەردىندۇر، بىر ئادەمنىڭ تاھارەت ئېلىۋاتقان شەپىسى كەلدى just then from somewhere or other came the sound of a man performing his teret
- 被感觉到，被意识到，扑鼻而来（气味） · بۈك-باراقسان باغلاردىن گۈپۈلدەپ كۈزلۈك ئالمىلارنىڭ پۇرىقى كېلەتتى from the wooded gardens came the strong smell of autumn apples
-
开始，来临，到来（季节、学期、时间等）
- باھار كەلدى spring has arrived
- كۈنلەر ئۆتۈپ، كۈن كېلىپتۇ، ھەپتە ئۆتۈپ، ئاي كېلىپتۇ prov.?
- to be equal to, to cost, to be bought · تېخى ئىككى يىل ئىلگىرى بىر كويغا 02 بىڭگۇر كېلەتتى only 2 years ago you could get 20 icelollies for a kuai· ئاشقان پۇلىغا ئارانلا بىر نان كېلىدىكەن his remaining money would scarcely pay for a nan· بۇ قوغۇن قانچىگە كېلىدۇ؟ (i) how heavy is this melon?; (ii) how much is this melon?
-
used with certain adjectives of feeling or words describing certain conditions or state, expressing the coming, arousal or appearance of that feeling or state
· ئۇنىڭ قىلىقلىرىغا قاراپ ئاچچىقىم كېلەتتى seeing his behaviour my anger would rise/ I would get angry· ئۇلارنىڭ ئۆي جاھازلىرىغا قاراپ زوقۇم كەلدى seeing their furniture my interest was aroused
- شۇ تاپتا ئۇنىڭ كۆزىگە قانداقمۇ ئۇيقۇ كەلسۇن؟ at such a time how could sleep come to his eyes/how could he sleep?
-
to be created, to appear, to be born, to be brought about, to come about, to happen
· مەن ئالەمگە كېلىپ تېخى مۇنداق ئىشنى كۆرمىگەنىدىم I had not ever seen such a thing (since I came into this world)· شۇنداق قىلمىساق، يەل قويۇپ بېرىش كېلىپ چىقىدۇ if we don't do this, people will give up hope· يەھۇدىي مىللەت قانداق ھەم قايەردىن كېلىپ چىققان how and whence the Jewish race arose
- دۇنياغا كەلمەك (i) to be born; (ii) to be created, to come into existence
- بارلىققا كەلمەك to be created, to come into existence
- مەيدانغا كەلمەك to appear, to come onto the scene
- كېلىپ ئەھۋال؟؟ what had happened
-
with a verbal stem plus > -غۇ، -قۇ، -كۈ، -گۈ< and personal possessive suffixes, expressing the desire to do the action expressed in the verb
· مېنىڭ دائىم ئاچچىق نەرسىلەرنى يېگۈم كېلىدۇ I'm always wanting to eat hot things· مېنىڭ ئۆيگە قايتقۇم كېلىۋاتىدۇ I want to return home
- بولغانسېرى بولغۇسى كېلەر (prov.) the longer you live the more you want to live ?
- to belong to, to come into the possession of, to pass into the hands of · بىزنىڭ ەلىبىمىز قان بەدىلىگە كەلدى · ئۇ بىر كۈنلەرنىڭ بىرىدە ئىشى ئوڭغا تارتىپ، ئامىتى كېىلىدىغانلىقىغا ئىشىنىدىكەن he believed one day his affairs would go right and all would be well· بىر نېمە يازسىڭىز، بىر مۇنچە پۇل كېلىدىكەن if you write something, you'll get some money
- to happen to, to come upon · ئۆز بېشىغا كەلگەم قىيىنچىلىق the difficulties one meets· بۇ ئىش بېشىڭىزغا كەلسە¯كەلگەن بولسا¯ سىز قانداق قىلغان بولاتتىڭىز¯قىلماقچى ئىدىڭىز؟؟¯ if this had happened to you, what would you have done?
- in the imperative form, expressing an invitation, call, compelling or urging · قېنى كېلىڭلار، بۇرادەرلەر، ئازراقتىن ئىچىشىپ قويايلى come on, let's drink a little· كەل بۇرادەر، ئۈمىدسىزلەنمەڭ come on, my friend, don't despair· بۇ ياققا كەل! come over here!
- after measure words of volume, size, etc., in the > -ىدىغان، -گۈدەك< form, expressing equality or apparent equality thereto · ئۇ كۆلدە ئۇزۇنلۇقى 51 گەز كېلىدىغان بىر سۇ ھايۋانى بار ئىكەن in this lake there is a creature 15 gez long· بىر ھارۋا كەلگۈدەك يانتاق about a cartload of camelthorns· يېرىم كىلوگرام كېلىدىغان ئالتۇن about half a kilo of gold
- following past perfect participle with > -دەك<, expressing "almost, nearly" · جوزا پاكىز بولغاندەك كېلەتتى the table was almost clean· ئۇ ئۇخلىغاندەك كېلەتتى (تۇراتتى، كۆرۈنەتتى) he was almost asleep
- with the dative case of certain nouns or noun phrases, expressing: -
-
(i) expressing a shift of attention to the matter or thing named, to make comment thereon
· ئۆزۈمگە كەلسەم، مەن ياقتۇرمايمەن as for me/as far as I'm concerned, I don't like it· ئۈرۈمچىگە كەلسەم، مەن ياقتۇرمايمەن when we come to Urumqi/if we speak of Urumqi/coming to Urumqi/as for Urumqi/as far as Urumqi is concerned, I don't like it· ئات مىنىشقا كەلگەندە... coming to (the subject of) riding horses.., talking about riding horses,...
- ئۇنىڭ ئىشىغا كەلسەك،... if we speak about his affairs,..
- (ii) to come to, to attain to (an understanding, a thought, an intention, etc.) · مەن بۇ ۋەزىپىنى ئۆتكۈزۈۋېلىش توغرا ئىكەن دېگەن نىيەتكە كەلدىم I came to the thought that it was right to carry out this task· ئۇلار بۇ مەسىلىدە ئورتاق پىكىرگە كەلگەندى they came to the same opinion about this question
- with the ablative case, expressing ability or authority to do smth. · قولۇڭدىن كەلسە، ئەلدىن ئايىما (prov.) if you can/as far as you can, stay with the people· »قېنى ئۆزلىرىدىن كەلسۇن« - دېدى ياش ماڭا ھۆرمەت بىلدۈرۈپ "please, it's in your power (if you want you can do it)" said the young man to me with respect
- with nouns in the ablative case, expressing the beginning of an action or conversation at the point indicated by the noun · قېنى ئاۋۋال ئاشتىن كېلەيلى come on, let's begin with food/let's eat first· بولدى قىلىڭلار، باشتىن كېلەيلى OK, hold it, let's begin at the beginning/let's start again (an action, or talking over smth.)
-
with an adjective or word pointing to some special feature or quality, expressing the subject to have that feature or quality
· ئۇيغۇرلار ئوغۇل بالىغا ھېرىسراق كېلىدۇ Uygurs are especially/rather/more fond of boy children· چوڭ شەھەر دېگەن باي كېلىدىكەن، بارغا سۈزۈك سۇ، يوققا لاي كېلىدىكەن a big city is rich, to those who have it is clear water, to those who haven't it's mud (prov.)· بۇ يەرنىڭ ئاتلىرى كىچىك قۇلاق، ئۇزۇن تۇمشۇق كېلىدىكەن the horses here are small-eared and long-muzzled
- ئالۋاستى بوش كەلگەننى باسىدۇ (prov.) the demon comes on him who is idle (the devil finds work for idle hands )
- ئايدا يېگەن توق كېلىدۇ، كۈندە يېگەن ئاچ كېلىدۇ (prov.) he who eats at night is full, he who eats in the day will be hungry (pointing to the need to work in the daylight)
- with a noun of state or noun phrase describing a state in the dative case, expressing an entering in or becoming of that state · كېيىك بىر يۇمىلىنىپلا گۈزەك قىز سىياقىغا كېلىپتۇ with a shake, the deer changed into the form of a beautiful girl· ئۇ تۆت ياشقا كەلگەندە، when she was four years old,...· مەن ئەمدى ئەقلىمگە كېلىپ ئىش باشلاي دېگۈچە، ئىش تەتۈر بولدى before I came of age (/reached adulthood) and could begin work, things turned against me
- together with various adjectives, >لىق، باپ، تار<, etc., expressing the placing of something in the manner described by the adjective into, onto, or over another thing, or arranged in a certain form · ئىككى پارچە غۇلجا تەڭلىمىتى پاكار سۇپىغا لىققىدە كەلگەنىدى these two Gulja felt carpets completely covered the low platform· بۇ كوچا بىزنىڭ ھېكيىمىزگە ناھايىتى باپ كېلىدۇ this street is very suitable for (fits well into ) our story· بۇ كىيىملىرىڭنىڭ ھەممىسى تار كېلىدىكەن these clothes of yours are all too tight
- "to be" (with >ماقۇل<) expressing agreement · باقىمۇ بۇ مەسلىھەتكە ماقۇل كېلىپتۇ Baki also agreed to this advice
- to match, to be suitable to, to fit in with, to be adapted to · »تىلىڭ گەپكە كېلەمدۇ-يوق؟« - ۋارقىرىدى ئۇ غەزەپلىنىپ "can your tongue speak" ("is your tongue suitable for words") - he said angrily· پۇتلار ھەرىكەتكە كېلىدىغاندەك ئەمەس ئىدى feet don't seem suitable for activity· ئۇ شەھەرنىڭ ئېتىغا ئادەمنىڭ تىلىمۇ كەلمەيدىكەن the name of this town is not easy to pronounce
- to appear, to meet, to come to, to encounter · ئۇ ئالدىغا كەلگەن ئىشلارنى سېنىڭ، مېنىڭ دېمىستىن ئىشلەۋېرەتتى he went ahead to do whatever came to him without saying "yours" or "mine"· شۇ چاغدىكى ئىشلار كۆز ئالدىغا كەلسە، ھازىرمۇ قۇرقۇپ كېتىمەن if the events of that time appear/come before my eyes, even now I am afraid
- to be placed, to be, to come (grammar) - in the description of a sentence, to describe the position or role of a word · »ئۇ بۈگۈن كەلدى« دېگەن جۈملىدىكى »ئۇ« سۆزى جۈملىنىڭ بېشىدا كېلىپ ئىگە بولغان in the sentence "u bugun keldi" the word "u" comes at the head of the sentence and is the subject· بۇ پېئىل مەلۇم ئىسىملارغا ياندىشىپ كېلىپ شۇ ئىسىم ئۇقتۇرغان مەنىنىڭ مەيدانغا |كەلگەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ this verb placed alongside certain nouns expresses the realisation of the meaning of those nouns· يۆلىنىش كېلىشتە كەلگەن بىر قىسىم ئىسىملەر بىلەن كېلىپ، شۇ پېئىل »تايىنىش، ئىشىنىش« دېگەن مېنىسى بىلدۈرىدۇ (when occurring, when found) with nouns in the dative case, this verb expresses "to believe, to rely upon"
- (grammar) to be, to be found, to come (of a word in a certain case or grammatical form) · »دۇنيانىڭ« دېگەن بۇ سۆز ئىگىلىك كېلىشتە كەلگەن the word "dunyaning" is in the possessive case· يۆلىنىش كېلىشتە كەلگەن بىر قىسىم ئىسىملەر certain nouns in the dative case
- to continue up to a certain point, to come (as far as) (in time) · ئۇنىڭ خىيالى مۇشۇ يەرگە كەلگەندە ئۆيگە بىر كىشى كىرىپ كەلدى his thoughts had come/travelled this far when someone came in· مانا ئەمدى كېلىپزە، خەق ئەكىلىپ بەرگەن نەرسىنىمۇ ئالمايدىغان بولدۇڭ« - دېدى ئۇ كۈلۈپ "there you are, you won't be able to get what justice would give you", he said laughing ? how does this fit (25), what does it mean
- with certain words, effectively forming a verb or verbal phrase (kەlmەk has the force of "to be") · ئۇلار ناھايىتى ئېغىر ۋەزىپىگە دۇچ كەلدى they encountered a heavy task· ئۇلار ئاستا-ئاستا يېقىن كەلدى they gradually became closer· بۇ قېتىم ئۇلارنىڭ كۈچى تەڭ كەلدى on this occasion their strength proved equal
- as an auxiliary verb, following the < -ip, -ep, -up, -op> verbal participles, to express the following: -
-
(i) the continuousness, unbrokenness of the action over a long period
· ئاشۇنداق قىلىپ كەلگەنلىكىنى كۆرگەن seeing that he had been doing this...· مەن قورقۇپ كېلىۋاتىمەن I keep getting afraid· مەن سېنىڭ بىلەن شۇنچە ئۇزۇندىن بۇيان بىللە بولۇپ كېلىۋاتىمەن، سەن تېخى مېنى بىلىپ بولالمىدىكىن؟ I have been (continuously) with you such a long time, and still you don't know me?
- ئاشۇنداق قىلىپ كەلگەنلىكى his consistently doing this
- (ii) with verbs formed from adjectives, describing the gradual realisation of the qualities of the adjective · خەلق تۇرمۇشى كۈنسېرى ياخشىلىنىپ كېلىۋاتىدۇ the people's living standards are daily improving· بىزنىڭ ئەھۋالىمىز ئوبدانلىشىپ كېلىۋاتىدۇ our situation is getting better
-
(iii) with the verbal participles >كىرىپ، چىقىپ<, expressing the accidental, rapid or sudden occurrence and completion of the action
· ئىككى تەرەپتىن قوشۇن تەڭلا چىقىپ كەلدى the army came out from the two sides at once· ئۇ ئۆيدىن چىقىپ كېلىۋاتقاندا،.. as he was coming out of the house,.... at the moment he was coming out of the house,..· دەل شۇ چاغدا ياتاققا دۇرنەم بىلەن پەرھات كىرىپ كەلدى exactly at that moment Durnem came in with Parhat
- ئاندىن قايتىپ كېلىڭلار؟ and then give it bacK I.K. p.134
-
(iv) at the end of an action phrase requiring movement to somewhere else, expressing "go and..."
· دادىسى قىزىمنى يۆتكەپ كەلمىسە، ئۆزۈم يۆتكەپ كەلمەيدىغان بولمىسام! if her father doesn't (go and) get her transferred, I'll do it myself!· ياخشى ئويناپ كېلىڭلار! have a good time!· مەن چاقىرىپ كېلەي I'll go and call him (and come back)
- كەلمەسكە كەتمەك to go never to return
- (v) with another verb expressing transport, together expressing "brought", (though subject of verb has not "gone" or "come" himself) etc. · ئۇ ئۇلارنى ئۈرۈمچىدە ئىشلەيسىلەر دەپ يۆتكەپ كېلىپ، يۇفۇنى گەنسۇغا ياللاپ ئاپىرىدىكەن.... he had them brought to Urumqi "to work", and sent YuFu to Gansu under escort· شۇ ۋەقەدىن سوراپ بىلىش ئۈچۈن ئۇلار ئۇنىڭ ئاتا-ئائىسىنى چاقىرتىپ كېلىشتى to ascertain the facts of the incident they sent for (and got) his parents....
词形
- كېلىمەن
- 现在将来时 · 我（مەن）
- كەلدى
- 过去时 · 他、她、他们（ئۇ）
- كېلىۋاتىمىز
- 现在进行时 · 我们（بىز）
- كەلمەيدۇ
- 现在将来时 · 否定 · 他、她、他们（ئۇ）
维吾尔语释义
پ ① مېڭىش ، ئۇچۇش ياكى قاتناش ۋاسىتىلىرى ئارقىلىق سۆزلىگۈچى تۇرغان ياكى كۆرسەتكەن ، ئېيتقان تەرەپكە ، ئورۇنغا يېقىنلاشماق ، يېتىپ بارماق ، يەتمەك : ئۈجمە تۈگىگەندە سوپىسوپىياڭ كەپتۇ (ماقال) . ＊ قېرى كەلسە ئاشقا ، ياش كەلسە ئىشقا (ماقال) . ② بەلگىلەنگەن جايغا يېتىپ بارماق ، ئادرېس بويىچە تاپشۇرۇلماق ياكى قارشى تەرەپنىڭ قولىغا تەگمەك (ئەۋەتىلگەن نەرسە ۋە تېلېفون ، تېلېگرامما قاتارلىقلار ھەققىدە) : بۈگۈن ئۇيغۇرچە گېزىتنىڭ يېڭى سانى كەلدى . ③ ئاڭلانماق ، قۇلاققا كىرمەك ، ئىشتىلمەك ، بىلىنمەك (ئاۋاز ، خەۋەر قاتارلىقلار ھەققىدە) : ئەمدى ئۇخلاي دەپ تۇرسام ، يىراقتىن بىرنەچچە ئادەمنىڭ سۆزلەشكەن ئاۋازى كەلدى . ④ سېزىلمەك ، تۇيۇلماق ، بىلىنمەك (پۇراق قاتارلىقلار ھەققىدە) : بۈك- باراقسان باغلاردىن گۈپۈلدەپ كۈزلۈك ئالمىلارنىڭ پۇرىقى كېلەتتى . ⑤ باشلانماق ، كىرمەك (پەسىل ، مەۋسۇم ، ۋاقىت ھەققىدە) : كۈنلەر ئۆتۈپ كۈن كەپتۇ ، ھەپتە ئۆتۈپ ، ئاي كەپتۇ . ⑥ توغرا تۇرماق ، ئالغىلى ياكى ئالماشتۇرغىلى بولماق ، ئېلىنماق : ئۇ قارىسا ئاشقان پۇلىغا ئارانلا بىر نان كېلىدىكەن . ⑦ ھېس - تۇيغۇ ياكى ھالەتكە مۇناسىۋەتلىك بەزى سۆزلەر بىلەن كەلگەندە ، شۇ سۆز بىلدۈرگەن ھېس - تۇيغۇ ياكى ھالەتنىڭ پەيدا بولۇشىنى بىلدۈرۈپ «پەيدا بولماق ، قوزغالماق» دېگەن مەنىلەرنى ئىپادىلەيدۇ : دادامنىڭ قىلىقلىرىغا قاراپ ئاچچىقىم كېلەتتى . ⑧ يارالماق ، پەيدا بولماق ، مەۋجۇت بولماق ، تۆرەلمەك ، كۆرۈلمەك : مەن ئالەمگە كېلىپ تېخى مۇنداق ئىشنى كۆرمىگەنىدىم . ⑨ «-غۇ ، -قۇ ، -گۈ ، -كۈ» قوشۇمچىلىرى بىلەن قوشۇلۇپ ياسالغان ھەم شەخس (ئىگىلىك) كاتېگورىيىسىدە كەلگەن پېئىللار بىلەن بىرىككەندە ، شۇ پېئىل بىلدۈرگەن ھەرىكەتنى ئورۇنداش ئىستىكىنىڭ پەيدا بولغانلىقىنى ، قوزغالغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ : بولغانسېرى بولغۇسى كېلەر (ماقال) . ＊ مېنىڭ دائىم ئاچچىق نەرسىلەرنى يېگۈم كېلىدۇ . ⑩نېسىپ بولماق ، مەنسۇپ بولماق ، قولغا چۈشمەك ، ئىلكىگە ، تەۋەلىكىگە ئۆتمەك : بىزنىڭ غەلىبىمىز قان بەدىلىگە كەلدى . ⑪ بۇيرۇق پېئىل شەكلىدە تەكلىپ ، چاقىرىق ، دەۋەت ۋە قىستاش مەنىلىرىنى ئىپادىلەيدۇ : قېنى كېلىڭلار ، بۇرادەرلەر ، ئازراقتىن ئىچىشىپ قويايلى . ＊ - بۇ ياققا كەل! - دەپ ۋارقىرىدى باي قوپاللىق بىلەن . ⑫ ھەجىم ، ئۆلچەمنى بىلدۈرگەن سۆزلەردىن كېيىن «-ىدىغان ، -...
来自图书馆
كەمبەغەلنىڭ پۇلى يوق ئىكەن، ئىش ئاخىرى ئەپەندىنىڭ ئالدىغا كېلىپتۇ.
بەلكىم شۇ سەۋەبتىن ئۇنىڭ لەتىپىلىرى ئەسىرلەردىن بۇيان ئېغىزدىن ئېغىزغا ئۆتۈپ كەلمەكتە.
يەنە بىر كۈنى قوشنىسى ئۇنىڭدىن ئېشىكىنى ئارىيەتكە سوراپ كېلىپتۇ.
ئەپەندى ئۇنى بەرگۈسى كەلمەي: «ئېشىكىم ئۆيدە يوق،» دەپتۇ.
在真实文章中学习كەلمەك
注册免费账号后，在图书馆中把鼠标悬停在任何单词上即可看到意思，还能听朗读、收藏单词并按你的记忆安排复习，看到每本书你已经认识多少。