چنانست در مهتری شرط زیست
که هر کهتریرا بدانی که کیست
مرا بارها در حضر دیده‌ای
ز خیل و چراگاه پرسیده‌ای
کنونت بمهر آمدم پیشباز
نمیدانیم از بداندیش باز؟
توانم من ای نامور شهریار
که اسبی برون آرم از صد هزار
مرا گله‌بانی بعقلست و رای
تو هم گلهٔ خویش باری بپای
در آن تخت و ملک از خَلل غم بود
که تدبیر شاه از شبان کم بود
***
تو کی بشنوی ناله‌ی دادخواه
تو کی بشنوی نالهٔ دادخواه
بکیوان برت کِلهٔ خوابگاه؟
چنان خسب[۱] کاید فغانت بگوش
اگر دادخواهی برآرد خروش
که نالد ز ظالم که در دور تست
که هر جور کو میکند جور تست
نه سگ دامن کاروانی درید
که دهقان نادان که سگ پرورید
دلیر آمدی سعدیا در سخن
چو تیغت بدستست فتحی بکن
بگوی آنچه دانی که حق گفته به
نه رشوت ستانی و نه عشوه ده
طمع بند و دفتر ز حکمت بشوی
طمع بگسل و هرچه دانی بگوی
***
خبر یافت گردنکشی در عراق
خبر یافت گردنکشی در عراق
که میگفت مسکینی از زیر طاق
تو هم بر دری هستی امیدوار
پس امید بر در نشینان برآر
***
نخواهی که باشد دلت دردمند
دل دردمندان برآور ز بند
پریشانی خاطر دادخواه
براندازد از مملکت پادشاه
تو خفته خنک در حرم نیمروز
غریب از برون گو بگرما بسوز
ستانندهٔ داد آنکس خداست
که نتواند از پادشه دادخواست
در اخبار شاهان پیشینه هست
حکایت
در اخبار شاهان پیشینه هست
که چون تکله بر تخت زنگی[۱] نشست
بدورانش از کس نیازرد کس
سبق برد اگر خود، همین بود و بس
چنین گفت یکره بصاحبدلی
که عمرم بسر رفت بیحاصلی
بخواهم بکنج عبادت نشست
که دریابم این پنجروزی که هست
چو می‌بگذرد جاه و ملک و سریر
نبرد از جهان دولت الّا فقیر