ئالماق

Latin: almaq verb A1

to take (hold of) · چېلەكتىن سۇ ئالماق to take water from the bucket· يانچۇقتىن پۇل ئالماق to take money from his pocket· ئۇ تېلېفوننى قولغا ئالدى he took the phone (into his hand), picked up the phone
- ئالغاچ كەتمەك to take away
- ئېلىپ بارماق (i) to bring (someone) to a certain place; (ii) to bring (someone) to a certain state; (iii) to undertake, to execute, to carry out
- يېڭى سىياسىنى ئېلىپ بارماق to carry out the new policy
- ئېلىپ بەرمەك (i) to bring, take (a letter to someone, etc.); (ii) to buy for smb.
to take, to use (as an example) · ئزەمنى ئالىدىغان بولسام، if I take myself as an example,... take myself, for instance,..· ئۇنىڭ ئەكەرىي كۈچىدىن ئالغاندا،.. if we take his military strength,...
- ....ئۈچۈن ئېلىپ ېيتقاندا،.... as far as.......... is concerned,.....
to receive, to admit
- ئوقۇغۇچى ئالماق to take in, admit, enrol students
- ئىشقا ئالماق to take on, to employ
- ياتاققا ئالماق to receive into the dormitory; to give accommodation to; to admit to hospital
- پىكرىنى ئالماق to take advice, to receive (someone's opinion), to listen to someone's opinion
to dismiss, to remove · ئۇلار مۇراتنى باشلىقلىقىدىن ئېلىپ ئورنىغا باشقا ئادەم قويدى they removed Murat from the leadership and replaced him with another man· بۇ ئادەمنى رەھبەرلىكتىن ئېلىۋالدى they removed this man from the leadership· كەنت باشلىقى ئېلىپ تاشلاندى the village leader has been removed from office
- ۋەزپىسىدىن ئالماق to remove from a responsibility
- ئېلىپ تاشلىماق (i) to buy unwittingly, without thinking; (ii) to remove, take away
to cut, cut away, shave off, to pull out (expressing stripping off, removing smth. unwanted)
- ساقال ئالماق to shave off the beard, to shave
- چاچ ئالماق to cut hair to shave off the hair
- ساقال ئالماق to shave off one's beard, to shave
- تىرناق ئالماق to cut one's nails
to get, to get possession of, possess, to acquire, to have, to take · كىتابىمنى كىم ئالدى؟ who's taken my book?· نېمە تىلىسەڭ شۇنى ئالىسەن whatever you want you will have (get)· بىز بۇ مۇسىكادىن بەھرى ئالدۇق we enjoyed this music
- ئالغىچە ئالمان، بەرگىچە بەزگەك (prov.) urgent when borrowing, sick with malaria when giving back - be quick to borrow, slow to return
- ئالماقنىڭ بەرمىكى بار (prov.) taking has its receiving - loans should be returned on time, if you borrow, you should pay it back, what is given (loaned) should be returned
- ئالماقنىڭ بەرمىكى بار، چىقماقنىڭ چۈشمىكى بار (prov.) after taking there should be giving, after going up there is a coming down (second part a reminder to be careful and not get proud or careless in getting respect or high position)
- ئالىمەن دەپ قوشلاپ بەرمەك (saying) think to borrow but end up giving double - to get more than one bargained for
to eat, to drink, to have (food, drink) · قېنى، ئالسىلا! please eat ! please have some!· قېنى، كۆپرەك ئېلىڭلار! please eat more! please have more!· ئالغاچ ئولتۇرۇڭ! have something while you're sitting!
to take, take on, to adopt (a certain colour, form, or character, etc.)
- (مەلۇم) رەڭ ئالماق to take on a (certain) colour, hue, turn a (certain) colour
- تۈس ئالماق to take on, adopt, a certain characteristic, form
- مەلۇم خاراكتېر ئالماق to take on, adopt, a certain character
to marry, to take (as wife) · خوتۇنىنى قويىۋېتىپ باشقىدىن ئېلىش زىنا قىلغانلىق putting away one's wife and taking another is adultery
- سىزنى ئالماقچىمەن! I want to marry you!
to buy, to acquire, to purchase · بىر گىلەم ئالدىم I bought a carpet· بۇنى نەدىن ئالغان؟ where did you get (buy) it?· بۇ ئاياغنى نەچچە پۇلغا ئالدىڭ؟ how much did you buy these shoes for?
- بېلەت ئالماق to buy a ticket
- ئۆي جاھازلىرى ئالماق to buy furniture
- ئېلىپ ئالتە بولماپتۇ، يەپ يەتتە (بولماپتۇ) (prov.) buying not even 6, but 7 is not enough - no progress in life, difficult days
- ئېلىپ سالماق to buy unwittingly, without thinking
to put onto, on top of (something) · يەردە چېچىلىپ ياتقان كىتابلارنى يىغىپ جوزىغا ئالدى he gathered up the books that were scattered on the floor and put them on the table· ئۇ چاپپاننى ھارۋىغا ئالدى he put the coat on the cart
to take off, to unload, to remove, to get (from off) · شەپكەڭنى ئېلىۋېتىڭ take off your hat· مۈرىسىدىن خۇجۇننى ئالماق to take, remove, the shoulder-bag from this shoulders· ھارۋىدىن ساندۇقنى ئالماق to get the box (down) off the cart, unload the box from the cart, take the box (down) off the cart
to put (oneself) in a certain place · بۇ قىز كىشىلەرنىڭ دالدىسىغا ئۆزىنى ئالدى this girl hid herself behind the people· مەن بۇ تام سايىسىغا ئۆزۈمنى ئالدىم I hid (from the sun) in the shade of this wall, put myself into the shade of this wall
- دالدىغا ئالماق to hide (oneself), to keep out of the way (of trouble, etc.)
to take, to occupy, to take possession of (a place, area, name. etc.) · ئۇ تۆتىدىن ئورۇن ئالدى he found a place at the head of the table· ئۇنڭ گېپى كۆڭلۈمدىن ئورۇن ئالدى his words stayed in my heart· شۇ كۈندىن باشلاپ ئۇ كۆڭلۈمدىن ئورۇن ئالدى from that day on I loved him deeply, he had a place in my heart
- ئورۇن ئالماق (i) to find a place (to sit, etc.); (ii) to find a place (in someone's heart)
- شەھەر ئالماق to capture a city
- نام ئالماق (i) to be called (something); (ii) to acquire a reputation, to get a name (for something)
to take, to start (a fire, a motor, etc.) · قوشنامىزدىن ئوت ئېلىپ كېلىڭ! go and get a light from our neighbour!· بۇ ئۇنىڭ گېپىنى ئاڭلاپ، ئوت ئالدى! hearing this, his heart was kindled into flame!
- ئوت ئالماق (i) to get fire, to get a light; (ii) to take fire, to catch fire, to be kindled; (iii) to be aroused, to be kindled, to fall passionately in love
- بۇ ئاسان ئوت ئالىدىغان نەرسە this is a very inflammable thing
to cover, to fill, to surround · يامغۇر ئالەمنى بىر ئالدى it was raining everywhere· يېڭى دەملىگەن پولونىڭ ھىدى ئۆينى بىر ئالدى the steam from the newly cooked polo filled the house· ئۇنىڭ ئالىتاغىل ئاۋازى بىزنىڭ مەھەللىنى بىر ئالدى his raucous voice filled our neighbourhood
- ئوت ئالماق (i) to take fire, to catch fire, to be kindled; (ii) to get fire, to get a light; (iii) to be aroused, to be kindled, to fall passionately in love
to cause to appear, to bring to pass · بۇ كالا خېلى ئەت ئېلىپ قاپتۇ! that cow is really putting on weight!
- ئەت ئالماق to put on weight, to get fat
- ياغ ئالماق to put on weight, to get fat
- (كۆزىگە) ياش ئالماق to begin to weep, to be on the edge of tears
- ئېلىپ بارماق to execute, to carry out, to bring to pass
to bring (into memory), to recall
- ئەسكە ئالماق (ئېسىگە ئالماق) to recall, to remember, to call to mind
- يادىغا ئالماق to recall, to remember, to call to mind
- زەھنىگە ئالماق to recall, to remember, to call to mind
to destroy, to cause to disappear, to drive away, to deal with
- زەھەر زەھەرنى ئالىدۇ (prov.) poison drives out poison - (i) using one poison to drive out another; (ii) using one wicked person to deal with another
- كىرنى كىر ئالىدۇ (prov.) (dirty) laundry water washes laundry well - a bad man sometime teaches other bad men a good lesson
to request, to get to know, to obtain, to seek for, to solicit · ئۇنىڭ دېرىكىنى ئالماق to get news of him, to get information about him
- پىكىر ئالماق to get to know someone's opinion, to consult (smb.), to find out smb.'s opinion, to get an opinion(s)
- جاۋاب ئالماق to receive an answer, to get an answer, to obtain an answer
- رازىلىق ئالماق to get agreement
- دېرەك ئالماق to get news, information
to record, to put on record or into picture form · »ئون ئىككى مۇقام«نى خەلقئارا نوتىغا ئالماق to record the <12 mukam> in international musical notation
- ئەنگە ئالماق to put on record, to record, to register, to enter on file to put into a list
- دەپتەرگە ئالماق to enter in a notebook, to put in a book, to note (down)
- سۈرەتكە ئالماق to take a picture (of), to take a photo (of)
- نوتىغا ئالماق to put into musical notation, to annotate (music)
to tread, to take (steps) · مەن يانغا بىر قەدەم ئېلىشىم بىلەن،... as stepped to one side, as I took a step to one side,..
- قەدەم ئالماق to step, to take a step (steps), to step out
- يول ئالماق to set out, to take (to) the road, to take the way (to...)
to grip firmly, to grab, to seize, to catch, get hold of, to bite, to seize, to grab (with teeth) · بۇ بۇركۈت توشقانمۇ ئالالمايدۇ this eagle couldn't even catch a rabbit· بۇ ئىت ئىككىنچىسىنىڭ پاچىقىدىن ئالدى this dog grabbed the second by the hind leg
- بېلىدىن ئالماق to grip someone around the waist
- ياقىسىدىن ئالماق to grab by the collar
- قۇلىقىسىدىن ئالماق to take hold of by the ear
to cut away, to take out · بۇ يەرگە سۇ ئېلىش ئۈچۈن نەدىن ئېرىق ئالام بولار؟ where should I take a ditch from to bring water here?· دوختۇرلار ئۇنىڭ ئاشقازىنىنىڭ يېرىمىنى ئېلىپ تاشلىدى the doctors cut out (took away) half of his stomach
- ئېرىق ئالماق to dig out a ditch, to make a ditch
to receive, to admit (into the ranks, etc.) · ساۋاقداشلار يېڭى كەلگەن ئوقۇغۇچىنى تېزلا ئارىسىغا ئالدى the classmates quickly accepted the new student
- ئارىغا ئالماق to receive into the midst (as one of them), to accept, to receive, admit (into the ranks, etc.)
- قاتىرىغا ئالماق to take into the ranks, accept
to regard (as having a certain value, etc.) · بۇ مەسىلىدە بىر جەھەتنى ھېسابقا ئالمىدۇق we have not taken into account one aspect of this problem· بۇ سۆزۈمنى ھېسابقا ئالمىساڭ بولمايدۇ! you must take account of what I said!
- ئىناۋەتكە ئالماق to recognise (as having force, authority, etc.), to regard as effective, to treat as in effect
- ئېتىبارغا ئالماق to value, to give value to, to place value on
- ھېسابقا ئالماق (i) to put down in the account, to enter into the account; (ii) to take into account, to reckon as of account, to take account of, to regard as having weight, to consider
added to indeclined nouns to make a verb or fixed expression · مەن سىزدىن ھازىر ھېساب ئالسام بولامدۇ؟ is it OK if I settle up with you now?· قىلمىشىدىن ھېساب ئالماق to get an account of (someone's) behaviour· ئۇمۇ كۈن ئالسۇن! let him live his life! leave him in peace!
- ئەۋج ئالماق (i) to come to a climax; (ii) to flourish, to come to its peak
- ئارىيەت ئالماق to borrow, to take on loan
- ئەسكەر ئالماق to call up (troops), to enrol troops
- قىساس ئالماق to be avenged (on), to revenge oneself on (taking life)
put together with the -ip form of the verb, making a new verbal suffix -wal-, wel-, with the following meanings: -
(i) the object or result of the action passes into the possession of the subject or towards the subject · ئۇ بۇ نەرسىنى خۇرجۇنىغا سېلىۋاپتۇ he stowed this thing away in his bag· ئۇ بۇ ئىشىكنىڭ قۇيرۇقىنى كېسىۋېلىپ،... he cut off the donkey's tail (and took it)
- تاپشۇرۇۋالماق to receive, to accept
- ئۆي سېلىۋالماق (ئېلىپ ئالماق) to build a home (for oneself)
(ii) the subject benefits from the action of the verb, or does it for his own benefit · بىر ئاز ئۇخلىۋال! get some sleep!· تاماق يەۋېلىپ ئاندىن ئىشلەيلى let's have something to eat and then get to work· دوستۇم ماڭا ئاتاپ ئەكەلگەن ئالمىنى ئۇ يەۋالدى he ate the apple my friend just gave me!
(iii) the action of the verb is completed as a result of opportunity taken · كىيىمىنگنى تېز كىيىۋال، مېھمانلار كېلىپ قالدى get dressed quickly, the guests are here· كۈچۈڭنىڭ بېرىدا (بارىدە؟؟) ئىشلىۋال work while you have strength· سائەت ئونغىچە ئۆيگە يېتىۋالايلى before ten let's have a rest at home
(iv) the action is taken for protection or to show resistance · ئىچمە دېگىنىمگە قارىماي ئىچىۋالدى he took no notice of my advice not to drink and drank it anyway· ئۇ ئولتۇرۇۋېلىپ ماڭغىلى ئۇنمىدى he sat firmly and refused to go· ئۇلار يوغان بىر تاشنىڭ كەينىگە ئۆتۈۋېلىپ، نەچچە سائەت ئېتىشتى they ducked behind a huge rock and for some hours kept shooting
(v) with some verbs to show pretence as to the action being completed · ئۇ دۈشمەن ئەسكەرلىرىنى كۆرۈش بىلەنلا توكۇر كىشى بولۇپ ئاقساقلىۋاپتۇ seeing the enemy soldiers he pretended to be a cripple limping along· ئاڭلىمىغان بولۇۋېلىپ جىم ئولتۇرغىنىنى قاراڭلار ئۇنىڭ! look at him sitting mum pretending he hasn't heard!
(vi) expressing urgency, carelessness, or imprudence in the action of the verb (?) · كولۇمنى كېسىۋالدىم I cut my hand
(vii) in imperative form, adding a polite sense · بۇنى دادىڭىزغا ئېلىۋېلىڭ take this to your father
- ئولتۇرۇۋېلىڭ! have a seat! please take a seat!
- ئۆتۈۋېلىڭ! please come past!
with various auxilary verbs, giving various meanings · بۇ ئاپتوبۇس سىزنى نۇرباغقا ئېلىپ بارىدۇ this bus will take you to Nurbag· ئۇنىڭ بىلەن بىر سەپتە تۇرۇش ھەرقانداق كىشىنى ھالاكەتكە ئېلىپ بارىدۇ to join ranks with him would bring any person to destruction· تىل پراكتىكىسى ئېلىپ بارىمىز we will have language practice
- ئېلىپ بارماق (i) to bring (someone) to a certain place; (ii) to bring (someone) to a certain state; (iii) to execute, to carry out
- يېڭى سىياسىنى ئېلىپ بارماق to carry out the new policy
- ئېلىپ بەرمەك (i) to bring, take (a letter to someone, etc.); (ii) to buy for smb.
- ئېلىپ چىقماق (i) to take out, to carry out; (ii) to take (a role)

+ Save to review

Forms

ئالىمەن: present-future · I (⁨مەن⁩)
ئالدى: past · he, she, they (⁨ئۇ⁩)
ئېلىۋاتىمىز: doing now · we (⁨بىز⁩)
ئالمايدۇ: present-future · not · he, she, they (⁨ئۇ⁩)

In Uyghur

پ ① نەرسىنى ئوچۇملاپ ، سىقىملاپ ياكى بىرەر ئەسۋاب بىلەن تۇتۇپ قولغا كىرگۈزمەك : چېلەكتىن سۇ ئالماق . يانچۇقتىن پۇل ئالماق . ئەكبەر تېلېفوننى قولىغا ئالدى . ② قوبۇل قىلماق : ئوقۇغۇچى ئالماق . ئىشقا ئالماق . ياتاققا ئالماق . ＊ - دوختۇرلار مېنى ياتاققا ئالمىدى، - دېدى ئانا ئېڭرىغان ئاۋاز بىلەن . . . ③ بوشاتماق ، بىكار قىلماق ، چۈشۈرمەك : ۋەزىپىدىن ئالماق . ④ قىرقىماق ، كەسمەك ، سۇغۇرۇپ چىقارماق : چاچ ئالماق . تىرناق ئالماق . ساقال ئالماق . ⑤ قولغا كىرگۈزمەك ، ئىگە بولماق ، قازانماق ، ھاسىل قىلماق ، ئېرىشمەك : دارامەت ئالماق ، خامان ئالماق . ھوسۇل ئالماق . پايدا ئالماق . ئولجا ئالماق . بەھرى ئالماق . نەپ ئالماق . ساۋاق ئالماق . ئىلھام ئالماق . ⑥ يېمەك ، ئىچمەك ، ئىستېمال قىلماق : بىر كۈنلۈك ھەمراھقا قىرىق كۈن سالام ، دەپتىكەن ، ھەرقايسىلىرىدىن ئارتۇق ئەمەس ، قېنى ئالسىلا! ⑦ مەلۇم رەڭ ، ھالەتنى ئۆزىگە سىڭدۈرمەك ؛ پەيدا قىلماق : رەڭ ئالماق . تۈس ئالماق . خاراكتېر ئالماق . كۆزىگە ياش ئالماق . ⑧ ئۆيلەنمەك : خوتۇن ئالماق . ⑨ نەرسە - كېرەك سېتىۋالماق : بۇ ئاياغنى نەچچە پۇلغا ئالدىڭىز؟ ⑩ ئۈستىگە قويماق : يەردە چېچىلىپ ياتقان كىتابلارنى يىغىپ جوزىغا ئالدىم . ⑪بوشاتماق ، چۈشۈرمەك ، خالىي قىلماق : مۈرىسىدىن خۇرجۇننى ئالماق . ھارۋىدىن ساندۇقنى ئالماق . ماشىنىدىن يەشىكنى ئالماق . ⑫ئورۇنلاشتۇرماق ، مەلۇم جاي ۋە ئورۇندا قويماق : دالدىغا ئالماق . بىرەر سائەت قادىلىپ ئىشلىگەن بولساممۇ، ئىشقا بەرداشلىق بېرەلمەي چولاق تام سايىسىغا ئۆزۈمنى ئالدىم . ⑬ئىگىلىمەك ، ئىشغال قىلماق : ئورۇن ئالماق . نام ئالماق . شەھەر ئالماق . ⑭ قاپلىماق ، ئورىماق : ئوت ئالماق . ＊ يامغۇر ئالەمنى بىر ئالدى . ＊ يېڭى دەملەنگەن پولۇنىڭ ھىدى ئۆينى بىر ئالدى . ⑮پەيدا قىلماق ، ھاسىل قىلماق : ئەت ئالماق . ياغ ئالماق . ياش ئالماق . ⑯كەلتۈرمەك : ئەسكە ئالماق . يادىغا ئالماق . زېھىنگە ئالماق . ⑰يوقاتماق ، كەتكۈزمەك : زەھەرنى زەھەر ئالىدۇ (ماقال) . ⑱تەلەپ قىلماق ، ئىزدىمەك ؛ ۋاقىپلانماق : پىكىر ئالماق . جاۋاب ئالماق . دېرەك ئالماق . رۇخسەت ئالماق . ئىجازەت ئالماق . ⑲خاتىرىلىمەك ، رەسىمنى قالدۇرماق : ئەنگە ئالماق . دەپتەرگە ئالماق . ھېسابقا ئالماق . سۈرەتكە ئالماق . نوتىغا ئالماق . ⑳باسماق ، ماڭماق : قەدەم ئالماق . يول ئال...

From the library

ئۇ ۋېلسىپىت ئالماقچى ئىدى، ئەمما ۋېلسىپىت قىممەت ئىدى.

يېڭى ۋېلسىپىت, p. 1

ئىلگىرى ئۇ ھەر كۈنى مەكتەپتە كەمپۈت ئالاتتى.

يېڭى ۋېلسىپىت, p. 1

شۆھرەت دادىسى بىلەن دۇكانغا بېرىپ، كۆك رەڭلىك ۋېلسىپىت ئالدى.

يېڭى ۋېلسىپىت, p. 1

شۆھرەت ۋېلسىپىت ئالغان كۈندىنمۇ خۇشال بولدى.

يېڭى ۋېلسىپىت, p. 1

Learn ئالماق in real texts

With a free account, hover any word in the library for its meaning, hear it read aloud, save words for review timed to your memory, and see how much of each book you already know.

Create free account