FluentPlex

Essays from To Our Mind and The Stork Hospital

Mizah

نص أصلي Public domain المصدر

Text from Wikisource (tr.wikisource.org), shared under CC BY-SA 4.0.

اقرأ مع القاموس

İtiraf etmeli ki gülüş ruhun asil bir faaliyet mahsulü değildir. Hiç kimse kendine gülmez; güldüren, diğerinin aczi, kusuru ve zuhulüdür ve gülen, kendinden fazla memnun olan gururumuzdur. Fikir yaratmakta veya düşman tarassud etmekte veyahut nâmütenahi suya ve semaya bakıp düşünmekte olan adam gülmez; aşkın çehresi hüznün çehresi gibi sakin, mütevazin ve haşindir. Ruh, neşe sahasında, ancak tebessümün dudaklar üzerinde çizdiği hatta kadar ileri gidebilir, zira ondan sonra etin gılzeti ve şurişi başlar. Gülen bir adamın çehresinde gerilen dudakların açık bıraktığı iki çıplak diş arası, hayvan sırıtmasını andırmaktan uzak olmadığı kadar gülmeyen bir insan ve bilhassa gülmeyen bir kadın çehresi, ilahi bir çehre olmaya yakındır.Mizahın diğer san'atlar arasındaki bu hakir ve zelil vaziyetine rağmen, ´´Foren´´i ilk karikatürcü olarak Encümen-i Daniş azâlığa intihap ettiren sebep ne idi? Sebep şu idi ki ´´Foren´´in çizdiği, alelade bir soytarı şakşağı değil, ´´Moliere´´in kalemi ve Nasreddin Hoca'nın nüktesi gibi fenaların sırtında bir kırbaçtı. ´´Foren´´in gülüç yaptığı, çirkinleştirdiği ve halkın istihzasına fırlattığı şey, malum azvi arızalar, hamakat ve belâhat değil, muzır zekaların menbaından doğmuş insan kusurları ve cemiyet bozukluklarıdır. Kahkahası, semavi bir gazabın akisleri gibi, yalnız zalimlerin yüzünü sarartır. Sırf mazlumlara, mağluplara ve düşkünlere karşı derin merhameti sevkiyledir ki, mesut olanların boğazına saldırdı. ´´Foren´´in karikatürü şefkat ve merhametin müessir bir telkin vasıtası idi.

Bir tarih dönemecinin fırtına ve rüzgarları ortasında, yıkılmış köhne bir cihana beden vücuda getirilecek yeni âlemin bir an evvel sema ve havaya doğru yükselebilmesi için, en hakir kuvvetlerin bile harekete gelmeye mecbur olduğu şu dakikada, ahmağa iğrenç bir neşe, cinslere mütekabil ra'şeler teminiyle meşgul; kudretin tokadından korkan, yalnız acz ve za'fa saldıran zebunkeş mizahımız için ´´Foren´´in o merhametle ra'şan kalemi ne feyizli bir tefekkür ve muhasebe-i vicdan mevzuu olabilirdi.

مرّر المؤشر فوق أي كلمة في هذه الصفحة لترى معناها

مع حساب مجاني، مرّر المؤشر فوق أي كلمة في المكتبة لترى معناها، واستمع إليها مقروءة بصوت عالٍ، واحفظ الكلمات لمراجعتها في مواعيد تناسب ذاكرتك، واعرف مقدار ما تعرفه من كل كتاب.

أنشئ حسابًا مجانيًا