مثال

چون در راندن تاریخ بدان جای رسیدم که این دو سوار، خیلتاش و اعرابی، بتکیناباد دررسیدند با جواب نامهای حاجب بزرگ علی قریب در باب قلعت کوهتیز و امیر محمد مثال بر این جمله بود و ببکتکین حاجب داد و لشکر را گفت فردا شمایان را مثال داده آید که سوی هراه برچه جمله باید رفت، آن سخن را بجای ماندم چنانکه رسم تاریخ است، که فریضه بود یاد کردن اخبار و احوال امیر مسعود در روزگار ملک برادر محمد بغزنین، و پیش گرفتم و راندم از آنوقت باز که وی از سپاهان برفت تا آنگاه که بهراة رسید، چنانکه خوانندگان را معلوم گردد سخت بشرح، و اکنون پیش گرفتم رفتن لشکر را از تکیناباد فوج فوج، و حاجب بزرگ علی را بر اثر ایشان، سوی هرات و آنچه رفت در هر بابی، تا دانسته آید و مقرر گردد که من تقصیر نکرده‌ام.

و پس از آن که او را بهراة فرو گرفتند و کار وی بپایان آمد، بمدتی دراز پس از آن شنودم که وی چون از تکیناباد پیش امیر مسعود بسوی هراة رفت نامه نبشته بود سوی کدخدای و معتمد خویش بغزنین بمردی که او را سبستی گفتندی و پسرش محسن که امروز بر جای است، در آن نامه بخط علی ابن فصل بود که من رفتم سوی هراة و چنان گمان برم که دیدار من با تو و با خانگیان باقیامت افتاد، از آن بود که در هر بابی مثالی نبود، و پس اگر بفضل ایزد خلاف آن باشد که میاندیشم، در هر بابی آنچه باید فرمود بفرمایم.

و منکیتراک حاجب زمین بوسه داد و گفت خداوند دستوری دهد که بنده علی امروز نزدیک بنده باشد و دیگر بندگان که با وی‌اند، که بنده مثال داده است شوربائی ساختن.

و بهرام نقیب را نامزد کرد بوسهل زوزنی با مثال توقیعی و سوی چنگی فرستاد بدر کشمیر تا خواجهٔ بزرگ احمد حسن را رضی الله عنه در وقت بگشاید و عزیزا و مکرما ببلخ فرستد که مهمات ملک را بکار است، و چنگی با وی بیاید تا حق وی را بگزارده آید بر آنکه این خواجه را امید نیکو کرد و خدمت نمود و چون سلطان ماضی گذشته شد او را از دشمنانش نگاه داشت و بهرام را ازیرا برایشان فرستاده آمد که بوسهل بروزگار گذشته را تنک حال بود و خدمت و تأدیب فرزندان خواجه کرده بود و از وی بسیار نیکوئیها دیده خواست که در این حال مکافاتی کند.