قاتماق

Latin: qatmaq verb B1

to harden, to solidify, to become hard, to stiffen · يېلىم بىلەن قاتقان چاچلىرى her hair, set with resin· سېرىقماي توڭلاتقۇدا قاتىدۇ the butter will harden (freeze) in the fridge· قېتىپ كەتكەن برېزانت a stiffened tarpaulin
- ماي قېتىپ قالدى the oil has solidified
- نان قېتىپ قالدى the bread is stale (gone hard)
to be numb, to be frozen (from cold) · پۇتلىرىم قېتىپ كەتتى، ئازراق ماڭايلى، توڭلاپ ئۆلمەيلى يەنە! my feet are frozen, let's walk a little, and not freeze to death!
to be frozen (from fear, surprise or shock, etc.), petrified · ئۇ قورققىنىدىن قېتىپ قالدى he was frozen with fear· مەن داڭ قېتىپ قالدىم،... I froze with surprise...
- بۇنى قاراپ ئۇلار قېتىۋالغانىدى seeing this they stared in amazement
to stiffen up, to go stiff, to lose flexibility · بەللىرىمنىڭ قېتىپ قالغانلىقىنى سەزدىم I knew my back had gone stiff· ئۇ ئاللىقاچان قېتىپ قالغانىدى she had already gone stiff (in death)
to become firm, to reach full strength · سۆڭىكى قاتماق to become firm, resolved, independent to reach adult strength· تورپىقىڭىزنىڭ بېلى تېخى قاتماپتۇ your bullock is not yet at full strength· مۇسكۇللىرىڭ ئەينى گاڭ، تاشتەك مەھكەم قېتىپتۇ your muscles have really firmed up like iron
to laugh or cry very hard · مەن ئەھۋالنىڭ جەريانىنى سۆزلەپ بەرگەنىدىم، ئۇلار كۈلۈپ قېتىپ قېلىشتى when I explained the course of events to them, they were paralysed with laughter
to become rigid, set, fixed, ossified (opinions, views, etc.) · ئۇ ھەممە ئادەمگە قېتىپ قالغان كۆز قارىشى بويىچە قاراتتى he looked at everone from the same rigid point of view· بۇ ئالىملارنىڭ قېتىپ قالغان ئۇقۇملىرى the ossified concepts of these scientists
to become bewildered, to get in a stew, to seize up (one's mind, brain)
- بېشىڭ قاتسا، تامغا ئۈس (prov.) if your brain seizes up, butt the wall
- بېشىنىڭ ئىچىمۇ، تېشىمۇ قاتتى he is thoroughly in a stew
to do oneself up, to dress up (to show off) · شۇنداق، سىز باي، شۇڭا قېتىپ يۈرۈپسىز yes, you're rich, so you do yourself up
to be totally unconscious, to be out (of it), to be immersed (in sleep) · ئۇ قېتىپ ئۇخلاپ كەتكەنىدى he had gone fast asleep, right off to sleep· غەملەرگە پېتىپ قېلىپتۇ، ئۇخلاپمۇ قېتىپ قېلىپتۇ he was immersed in worries but right off to sleep
to add, to mix with, to unite with · ئازراق سۇ قاتايلى let's add some water· كۆپلىگەن دورىلارغا قىزىلگۈل قېتىپ ياساپ ئېستىمال قىلىمىز we add roses in making many of our medicines to digest them· ئۇ 05 يۈەن پۇلنى مۇراتنىڭ قولىغا تالۇن بىلەن قېتىپ تۇتقۇزدى he put 50 yuan into Murat's hand with the receipt
- ئىسپىتقا سۇ قاتماق to add water to the alcohol, to dilute the alcohol
to receive, accept · بۇ ئوقۇغۇچىلار ئارىسىدا كىم بەك تىرىشسا، كىم كېچە-كۈندۈز كىتاب كۆرسە ئۇنى ئارىغا قاتمايدىغانىكەن these students do not accept anyone among them who studies hard, reading books night and day
to butt in, to add (words) · ئۇ دۈيجاڭنىڭ سۆزىنى بۆلۈپ ئۈن قاتتى he interrupted the brigade leader and spoke out· سۆز (گەپ) قاتماق to butt in (words)
to compose, make up (poems, songs, etc.) · كىمدۇر بىرى دەرھاللا ئۇنىڭ قەھرىمالىقلىرىدىن قوشاق قاتتى someone or other immediately made up verses about his heroic deeds
- غەزەل قاتماق to compose a song
to harness, hitch up (a horse, etc.) · دادامغا ئېتتە، ئىشەك ھارۋىسىنى قېتىپ كەلسۇن tell my father to harness up the donkey cart and bring it out· ئۆكۈزنىڭ ئورنىغا ئۆچكىنى قوشقا قاتقىلى بولمايدۇ you can't put a goat in the place of a bullock and harness it to the plough

+ Save to review

Forms

قاتىمەن: present-future · I (⁨مەن⁩)
قاتتى: past · he, she, they (⁨ئۇ⁩)
قېتىۋاتىمىز: doing now · we (⁨بىز⁩)
قاتمايدۇ: present-future · not · he, she, they (⁨ئۇ⁩)

In Uyghur

پ ① قاتتىق ھالەتكە كەلمەك ، قاتتىق بولماق ؛ سۇيۇق ياكى يۇمشاق ھالىتىنى يوقىتىپ قاتتىقلاشماق : شوپۇر بىلەن مەن زەي شېغىل ئۈستىدە قېتىپ كەتكەن برېزېنتنى يېپىنچا قىلىپ ياتتۇق . ②كۆچمە . سوغۇقتىن مۇزلاپ ئۇيۇشۇپ كەتمەك ، توڭۇپ كەتمەك ، توڭلىماق : - پۇتلىرىم قېتىپ كەتتى ، ئازراق ماڭايلى ، توڭلاپ ئۆلمەيلى يەنە! - دېدى ئۇ ئولتۇرغانلارغا يالۋۇرۇپ . ③كۆچمە . قورقۇش ياكى ھەيران بولۇش قاتارلىق سەۋەبلەردىن جىمجىت تۇرۇپ قالماق ، بىر ئىزدا شۈكلا توختاپ قالماق : ئۇ «پىچاقنى تاشلا ، قولۇڭنى كۆتۈر!» دېگەن ئاۋازلارنى ئاڭلاپ قورققىنىدىن قېتىپلا قالدى . ④ئېگىلىشچانلىقىنى ، ئەۋرىشىملىكىنى يوقاتماق : ئۆز ئورنۇمغا بېرىپ تاش چېقىشقا باشلىدىم . سائەت ئون بولغان مەزگىللەردىلا بەللىرىمنىڭ قېتىپ قالغانلىقىنى سەزدىم . ⑤كۆچمە . چېنىقىپ پىشماق ، مۇستەھكەملەنمەك ، مەزمۇتلاشماق : سۆڭىكى قاتماق . ＊ مۇسكۇللىرىڭ ئەينى گاڭ ، تاشتەك مەھكەم قېتىپتۇ . بارلىق مەيدان ئەھلىمۇ ، سېنى ماختاپ كېتىپتۇ . ⑥كۆچمە . تېلىقماق : مەن ئۇلارغا ئەھۋالنىڭ جەريانىنى سۆزلەپ بەرگەنىدىم ، ئۇلار كۈلۈپ قېتىپ قېلىشتى . ⑦ كۆچمە . ئىشلىمەي ، پىكىر قىلالماي قالماق ؛ سەزگۈرلۈكىنى ، ئۆتكۈرلۈكىنى يوقاتماق (باش ھەققىدە) : بېشىڭ قاتسا ،تامغا ئۈس (ماقال) . ⑧ كۆچمە . ناھايىتى ئېسىل ياسانماق ، پۇزۇر ياسىنىپ ئۆزىنى چوڭ كۆرسەتمەك : شۇنداق ، سىز باي ، شۇڭا قېتىپ يۈرىسىز ، بىراق سىزنى مۇنداق قېتىپ يۈرۈشكە سازاۋەر قىلغان نەرسىنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى بىلمەيسىز - دە ، بىچارە . . . ⑨ كۆچمە . غەرق بولماق ، ھېچنېمىنى سېزەلمەيدىغان دەرىجىگە بېرىپ قالماق (ئۇخلاش ھەققىدە) : غەملەرگە پېتىپ قاپتۇ . ئۇخلاپمۇ قېتىپ قاپتۇ .

Learn قاتماق in real texts

With a free account, hover any word in the library for its meaning, hear it read aloud, save words for review timed to your memory, and see how much of each book you already know.

Create free account