تۇرپاننىڭ ئۈزۈمى ۋە قۇمۇلنىڭ قوغۇنى نېمە ئۈچۈن بۇنچىۋالا تاتلىق؟
بۇ سوئالغا يەرلىك دېھقانلار ئاددىيلا «ھەممىسى قۇياشتىن» دەپ جاۋاب بېرىدۇ، ئۆسۈملۈك فىزىئولوگىيىسى بولسا بۇ جاۋابنىڭ ئارقىسىدىكى مېخانىزمنى ئېچىپ بېرىدۇ.
بۇنى چۈشىنىش ئۈچۈن، ئالدى بىلەن قەنتنىڭ قەيەردىن كېلىدىغانلىقىنى بىلىشىمىز كېرەك.
ئۆسۈملۈك ياپرىقى قۇياش نۇرىنىڭ ئېنېرگىيىسىنى ئىشلىتىپ، ھاۋا ۋە سۇدىن قەنت ياسايدۇ؛ بۇ جەريان فوتوسىنتېز دەپ ئاتىلىدۇ.
تۇرپان ئويمانلىقىدا يىلىغا ئۈچ مىڭ سائەتتىن ئارتۇق قۇياش نۇرى چۈشىدۇ، ئاسماندا بۇلۇت كەم ئۇچرايدۇ.
سېلىشتۇرۇپ ئېيتساق، شىمالىي ياۋروپادىكى نۇرغۇن شەھەرلەردە بۇ سان مىڭ ئالتە يۈز سائەت ئەتراپىدا.
دېمەك، ياپراقلار كۈندۈزى توختىماي «ئىشلەپ»، مېۋىگە ئۈزلۈكسىز قەنت يەتكۈزۈپ تۇرىدۇ.
لېكىن ھېكايىنىڭ ئىككىنچى يېرىمى كېچىدە يۈز بېرىدۇ.
ئۆسۈملۈكمۇ خۇددى بىزدەك نەپەس ئالىدۇ ۋە بۇ جەرياندا كۈندۈزى توپلىغان قەنتىنىڭ بىر قىسمىنى سەرپ قىلىدۇ.
ھاۋا قانچە ئىسسىق بولسا، نەپەس ئېلىش شۇنچە تېزلىشىدۇ، سەرپ بولىدىغان قەنتمۇ شۇنچە كۆپىيىدۇ.
قۇملۇق كېچىلىرى بولسا تېز سوۋۇيدۇ: بەزى پەسىللەردە كۈندۈز بىلەن كېچىنىڭ تېمپېراتۇرا پەرقى ئون بەش گرادۇستىن ئېشىپ كېتىدۇ.
سالقىن كېچىدە ئۆسۈملۈكنىڭ نەپىسى ئاستىلايدۇ، كۈندۈزى ياسالغان قەنت بولسا مېۋىدە ساقلىنىپ قالىدۇ.
ئۈچىنچى ئامىل قۇرغاقلىق.
يامغۇر ئاز بولغاچقا، دېھقانلار سۇنى كارىز ۋە ئېرىقلار ئارقىلىق ئۆزلىرى ئۆلچەپ بېرىدۇ؛ مېۋە ئارتۇقچە سۇ ئىچمىگەچكە، ئۇنىڭدىكى قەنت سۇيۇلۇپ كەتمەيدۇ.
كارىزلار تاغلاردىن ئېرىگەن قار سۈيىنى يەر ئاستىدىن ئېقىتىپ كېلىدۇ، شۇڭا سۇ يولدا پارغا ئايلىنىپ يوقاپ كەتمەيدۇ.
ئالىملارنىڭ قارىشىچە، سۇ سەل كەم بولغاندا ئۆسۈملۈك قەنتنى مېۋىگە تېخىمۇ كۆپ توپلايدىكەن.
شۇ سەۋەبتىن تۇرپاننىڭ بەزى ئۈزۈم سورتلىرىدا قەنت مىقدارى يىگىرمە پىرسەنتتىن ئاشىدۇ.
قۇرۇق ھاۋا يەنە بىر پايدا ئېلىپ كېلىدۇ: ئۈزۈمنى چۈنچىلەردە شامالدا قۇرۇتقاندا، ئۇ چىرىمەي، سۈزۈك يېشىل، تاتلىق ئۈزۈم قۇرۇقىغا ئايلىنىدۇ.
خۇلاسىلەپ ئېيتقاندا، ھەر بىر تال ئۈزۈمنىڭ تاتلىقلىقى ئىسسىق كۈندۈز بىلەن سالقىن كېچىنىڭ بىرلىشىپ يازغان خاتىرىسى دېيىشكە بولىدۇ.
ئۇنى يېگىنىمىزدە، بىز ئەمەلىيەتتە تۇرپاننىڭ قۇياشىنى ۋە كېچىسىنى تېتىۋاتىمىز.