3-مارت، ئىستانبۇل.
بۈگۈن ئوتتۇز ياشقا كىردىم، كاللامدا بولسا يەنە شۇ كونا سوئال ئايلىنىۋاتىدۇ: مەن ئەسلىدە قايسى تىلدا ئويلايمەن؟
ئاتا-ئانام بۇ شەھەرگە مەن تۇغۇلۇشتىن ئىككى يىل بۇرۇن سودا ئىشى بىلەن كەلگەنىكەن.
ئۆيدە ئۇيغۇرچە، كوچىدا تۈركچە سۆزلەپ چوڭ بولدۇم؛ مەكتەپتە تۈركچە ئوقۇدۇم، ئاشخانىدا بولسا ئانامنىڭ ئۇيغۇرچىسىدا تاماق يېدىم.
ئانام ئاچچىقلانغاندا ساپ ئۇيغۇرچە، خۇشال بولغاندا بولسا تۈركچە بىلەن ئۇيغۇرچىنى ئارىلاشتۇرۇپ سۆزلەيتتى؛ مەن ئۇنىڭ تىلىغا قاراپلا كەيپىياتىنى بىلەتتىم.
ئىككى تىل شۇنچىلىك يېقىنكى، بەزىدە ئۇلارنى ئايرىپ تۇرغان سىزىق كۆزگە كۆرۈنمەيدۇ.
كىچىك ۋاقتىمدا ئانامغا تۈركچىدىكىدەك «تامام» دېسەم، ئۇ كۈلۈپ: «نېمە تامام بولدى؟ «ماقۇل» دېگىن!» دەيتتى، چۈنكى بىزدە بۇ سۆز «تۈگىدى» دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ.
شەكلى ئوخشاش، مەنىسى باشقا سۆزلەر ماڭا بۇ ئىككى تىلنىڭ قېرىنداش بولسىمۇ، ئىككى ئايرىم ئادەم ئىكەنلىكىنى ئۆگەتتى.
ھەيران قالارلىقى شۇكى، چۈشلىرىمنىڭ كۆپىنچىسى ئۇيغۇرچە بولىدۇ؛ چۈشۈمدە تۈركچە بىلمەيدىغان مەرھۇم مومام بىلەن پاراڭلىشىمەن.
ئويغانغاندا بولسا، ئۇنىڭ ئاۋازىدىكى ئاشۇ ئىللىقلىقنى قايسى تىلغا تەرجىمە قىلىشنى بىلمەي قالىمەن.
ئەمدى مېنىڭمۇ بەش ياشلىق قىزىم بار، ئۇ بولسا تىللار ئارىسىدا مەندىنمۇ ئەركىن يۈرىدۇ.
ئۇ بەزىدە بىر جۈملىنى تۈركچە باشلاپ، ئۇيغۇرچە تۈگىتىدۇ، ئۆزى بولسا بۇنى سەزمەيدۇ.
ئۇ يەسلىدىن تۈركچە، كارتون فىلىملەردىن ئىنگلىزچە ئۆگىنىدۇ، ئۇيغۇرچىنى بولسا پەقەت مەندىن ۋە ئانامدىن ئاڭلايدۇ.
شۇڭا ھەر كەچتە ئۇنىڭغا ئۇيغۇرچە چۆچەك ئوقۇپ بېرىمەن؛ ئۇ «ئالتۇن بېلىق» چۆچىكىنى ئون قېتىم ئاڭلىغان بولسىمۇ، يەنە «قايتا ئوقۇپ بەر!» دەپ تۇرۇۋالىدۇ.
بەزىدە ئەنسىرەيمەن: ئاتا-ئانامدىن ئالغان بۇ تىلنى قىزىمغا تولۇق يەتكۈزەلەيمەنمۇ؟
ئەگەر ئۇ چوڭ بولغاندا ئۇيغۇرچىنى پەقەت «مومامنىڭ تىلى» دەپلا بىلسە، مەن نېمىنى قولدىن بەرگەن بولىمەن؟
لېكىن تۈنۈگۈن كەچتە ئۇنىڭ ئويۇنچۇقلىرىغا ئۇيغۇرچە ناخشا ئېيتىپ بېرىۋاتقانلىقىنى ئاڭلاپ قالدىم.
ناخشىنى مەن ئۇنىڭغا ئۆگەتمىگەنىدىم؛ ئۇنى ئانامدىن ئۆگىنىۋېلىپتۇ.
بەلكىم تىل قولدىن قولغا ئەمەس، يۈرەكتىن يۈرەككە كۆچىدىغان نەرسىدۇر.
ئىككى تىل ئارىسىدا ياشاش ئوتتۇرىدا قېلىش ئەمەس ئىكەن، ئىككى ئۆيدە تەڭ ياشاش ئىكەن.