ماھىرە ئامستېردامدىكى بىر چوڭ دوختۇرخانىدا ئون يىلدىن بېرى تەرجىمان بولۇپ ئىشلەيدۇ.
ئۇ ئۇيغۇر، تۈرك ۋە گوللاندىيە تىللىرىدا سۆزلىيەلەيدۇ، شۇڭا دوختۇرلار ئۇنى ھەپتىدە نەچچە قېتىم ئوخشىمىغان بۆلۈملەرگە چاقىرىدۇ.
ئۇ بالىلىقىنى ئالمۇتىدا، ياشلىقىنى ئىستانبۇلدا ئۆتكۈزۈپ، ئاندىن ئوقۇش ئۈچۈن گوللاندىيىگە كەلگەن.
بىرىنچى قاراشتا ئۇنىڭ ۋەزىپىسى ئاددىي كۆرۈنىدۇ: دوختۇر نېمە دېسە، ئۇنى بىمارغا يەتكۈزىدۇ، بىمار نېمە دېسە، ئۇنى دوختۇرغا يەتكۈزىدۇ.
لېكىن ئون يىللىق تەجرىبە ئۇنىڭغا بىر نەرسىنى ئۆگەتتى: سۆز بىر تىلدىن يەنە بىر تىلغا ھەرگىز يالغۇز ئۆتمەيدۇ، ئۇ ئۆزى بىلەن بىللە بىر پۈتۈن دۇنيانى ئېلىپ ماڭىدۇ.
مەسىلەن، گوللاندىيىلىك دوختۇرلار ئادەتتە ھەممە گەپنى بىۋاسىتە ۋە ئوچۇق ئېيتىدۇ، بۇ ئۇلارنىڭ مەدەنىيىتىدە بىمارغا بولغان ھۆرمەتنىڭ بەلگىسى.
ئۇيغۇر ياشانغانلىرى بولسا ئېغىر خەۋەرنى يۇمشاق ۋە ئەگىتىپ ئاڭلاشقا ئادەتلەنگەن، ئۇلار ئۈچۈن قوپال بىر سۆز بەزىدە كېسەلنىڭ ئۆزىدىنمۇ قاتتىقراق ئازابلايدۇ.
ماھىرە ھەر كۈنى بۇ ئىككى ئادەتنىڭ ئوتتۇرىسىدىن يول تېپىشى كېرەك.
ئۆتكەن قىشتا بىر كۈنى ئەتىگەندە ئۇنى يۈرەك كېسەللىكلىرى بۆلۈمىگە چاقىرىشتى.
پالاتىدا سەكسەن ياشلار چامىسىدىكى بىر موماي ياتاتتى؛ ئۇ ئالمۇتىدىن قىزىنى يوقلاپ كېلىپ، بۇ يەردە تۇيۇقسىز ئاغرىپ قالغانىدى.
قىزى ئىشتا ئىدى، شۇڭا دوختۇر بىلەن ئانىنىڭ ئوتتۇرىسىدا پەقەت ماھىرەلا بار ئىدى.
دوختۇر ئوتتۇز ياشلاردىكى، سىلىق ۋە ئېنىق سۆزلەيدىغان بىر يىگىت ئىدى.
ئۇ ئالدى بىلەن بىمارنىڭ ئۆزىنى قانداق ھېس قىلىۋاتقانلىقىنى سورىدى.
موماي ماھىرەگە قاراپ، ئېغىر ئۇھ تارتتى: «بالام، يۈرىكىم سىقىلىۋاتىدۇ.»
ماھىرە بىر دەم ئىككىلىنىپ قالدى.
سۆزمۇ سۆز تەرجىمە قىلىنسا، بۇ گەپ «كۆكرىكىم قىسىلىۋاتىدۇ» دېگەن مەنىنى بېرەتتى، بۇ بولسا يۈرەك بۆلۈمىدە ئەڭ ئەندىشىلىك ئالامەتلەرنىڭ بىرى.
ئەمما ماھىرە بۇ ئىبارىنىڭ ئۇيغۇرچىدا كۆپىنچە باشقا بىر مەنىدە ئىشلىتىلىدىغانلىقىنى بىلەتتى: زېرىكىش، ئەندىشە ياكى يالغۇزلۇق.
ئەگەر ئۇ خاتا مەنىنى تاللىسا، يا دوختۇر ھاجەتسىز تەكشۈرۈشلەرنى باشلايتتى، يا بولمىسا ھەقىقىي خەتەرلىك بىر ئالامەت نەزەردىن چەتتە قالاتتى.
شۇڭا ئۇ دوختۇرغا ئەھۋالنى قىسقىچە چۈشەندۈرۈپ، موماينىڭ ئۆزىدىن يەنە بىر قېتىم سوراشقا رۇخسەت سورىدى.
«ئانا، يۈرىكىڭىز ئاغرىۋاتامدۇ ياكى كۆڭلىڭىز سىقىلىۋاتامدۇ؟» دەپ سورىدى ئۇ يۇمشاق ئاۋازدا.
موماي كۈلۈمسىرىدى: «ئاغرىق يوق، قىزىم.
پەقەت بۇ ئاپئاق تاملارنىڭ ئارىسىدا يالغۇز يېتىپ، ئۆيۈمنى سېغىندىم.
بۇ يەردە مەن بىلەن ئۆز تىلىمدا گەپلىشىدىغان ھېچكىم يوق.»
ماھىرە بۇنى دوختۇرغا ئىككى قىسىمغا ئايرىپ يەتكۈزدى: بىمارنىڭ كۆكرىكىدە ئاغرىق يوق، لېكىن ئۇ يالغۇزلۇقتىن ۋە ئۆيىنى سېغىنغانلىقتىن قىينىلىۋاتىدۇ.
دوختۇر بېشىنى لىڭشىتىپ، يەنە بىر نەچچە سوئال سورىدى، ئاندىن قىزىنىڭ پەقەت كەچتىلا ئەمەس، چۈشتىمۇ كېلىپ ئانىسىنىڭ يېنىدا ئولتۇرۇشىغا رۇخسەت قىلدى.
چىقىپ كېتىۋېتىپ، ئۇ ماھىرەدىن: «سىز بۇنى قانداق بىلدىڭىز؟» دەپ سورىدى.
«ئۇيغۇرچىدا يۈرەك پەقەت بەدەننىڭ بىر ئەزاسىلا ئەمەس، ئۇ يەنە ھېسسىياتنىڭ ماكانى.
بىز خۇشال بولساقمۇ، قايغۇرساقمۇ يۈرىكىمىزنى تىلغا ئالىمىز» دەپ جاۋاب بەردى ماھىرە.
تەكشۈرۈشلەرنىڭ نەتىجىسى ئەتىسى چىقتى: موماينىڭ يۈرىكىدە ئېغىر كېسەل يوق ئىدى، ئۇنىڭغا پەقەت دەم ئېلىش ۋە دورا لازىم ئىدى.
ئىككى كۈندىن كېيىن، دوختۇرخانىدىن چىقىدىغان كۈنى، موماي ماھىرەنى ئىزدەپ تاپتى.
ئۇنىڭ قولىدا قىزى ئېلىپ كەلگەن بىر قەغەز خالتا بار ئىدى، خالتىنىڭ ئىچىدە تېخى سوۋۇپ كەتمىگەن بىر نان ۋە بىر سىقىم ئۆرۈك قېقى بار ئىدى.
«بالام، سەن مېنىڭ تىلىم بولۇپ بەردىڭ» دېدى ئۇ ماھىرەنىڭ قولىنى سىقىپ.
ماھىرە ناننى ئىككىگە بۆلۈپ، يېرىمىنى دوختۇرغا ئاپىرىپ بەردى؛ دوختۇر ئۇنى تۇنجى قېتىم تېتىپ بېقىپ، ھەيران بولۇپ، بۇنىڭ قانداق نان ئىكەنلىكىنى سورىدى.
«بۇ ئۇيغۇر نېنى، ئۇنىڭمۇ تەرجىمىسى يوق» دەپ كۈلدى ماھىرە.
ئۆيگە قايتىپ كېتىۋاتقاندا، ماھىرە بۇ گەپنى ئۇزۇن ئويلىدى.
كىشىلەر كۆپىنچە تەرجىماننى كۆزگە كۆرۈنمەيدىغان بىر كۆۋرۈك دەپ ئويلايدۇ: سۆزلەر ئۇنىڭ ئۈستىدىن ئۆتۈپ كېتىدۇ، ئۇ بولسا ھېچقانداق ئىز قالدۇرمايدۇ.
لېكىن ماھىرە ھەر بىر جۈملىنىڭ ئارقىسىدا كىچىك بىر تاللاش بارلىقىنى بىلەتتى.
بۇ سۆز نېمە دەيدۇ، بۇ ئادەم نېمە دېمەكچى، بۇ ئىككىسىنىڭ ئارىلىقى قانچىلىك؟
كۆپىنچە ۋاقىتتا بۇ ئارىلىق ناھايىتى قىسقا بولىدۇ، بەزىدە بولسا بىر ئادەمنىڭ ساغلاملىقى دەل شۇ ئارىلىقتا تۇرىدۇ.
ئەتىسى ئەتىگەن ئۇ يەنە ئىشقا باردى، لېكىن ئەمدى ئۇ ئۆزىنى ئاددىي بىر «سۆز توشۇغۇچى» ئەمەس، ئىككى تەرەپ تەڭ ئىشىنىدىغان بىر ئادەم دەپ ھېس قىلاتتى.