بۇرۇن يىپەك يولى شەرق بىلەن غەربنى تۇتاشتۇرىدىغان چوڭ سودا يولى ئىدى.
قەشقەر بۇ يولنىڭ ئوتتۇرىسىدا بولغاچقا، نۇرغۇن كارۋانلار بۇ شەھەردىن ئۆتەتتى.
بىر كارۋاندا نەچچە يۈز تۆگە، ئات ۋە ئون نەچچە سودىگەر بولاتتى.
تۆگىلەر يىپەك، قەغەز، تېتىتقۇ ۋە ئەينەك قاچىلارنى توشۇيتتى.
لېكىن كارۋانلار پەقەت مال ئەمەس، يېڭى پىكىر، ناخشا ۋە چۆچەكلەرنىمۇ ئېلىپ كېلەتتى.
كەچ كىرگەندە، كارۋان شەھەر سىرتىدىكى بىر سارايدا توختايتتى.
بۇ ساراي ئوتتۇرىسىدا كەڭ ھويلىسى بار، ئېگىز تام بىلەن قورشالغان چوڭ بىنا ئىدى.
تۆگىلەر ھويلىدا دەم ئالاتتى، سودىگەرلەر بولسا ئۈستۈنكى قەۋەتتىكى ئۆيلەردە ياتاتتى.
كەچلىك تاماقتىن كېيىن، ھەممەيلەن ئوتنىڭ ئەتراپىغا يىغىلىپ، چاي ئىچەتتى.
ھىندىستاندىن كەلگەن بىر سودىگەر ئۆز يۇرتىنىڭ تېتىتقۇلىرى ھەققىدە سۆزلەپ بېرەتتى.
ئىراندىن كەلگەن يەنە بىرى ئەينەك ياساشنىڭ يېڭى ئۇسۇلىنى چۈشەندۈرەتتى.
بەزىدە بىرەيلەن راۋاب چېلىپ، باشقىلار ناخشا ئېيتاتتى.
سودىگەرلەرنىڭ تىلى ئوخشىمىسىمۇ، ئۇلار بىر-بىرىنى چۈشىنىشكە تىرىشاتتى.
ئەتىگەن تاڭ ئاتقاندا، كارۋان يەنە يولغا چىقاتتى.
ئۇلار ئېلىپ كەتكەن ماللار يىراق شەھەرلەرگە يېتىپ باراتتى، ئاڭلىغان ھېكايىلەر بولسا تېخىمۇ كەڭ تارقىلاتتى.
شۇڭا تارىخچىلار يىپەك يولىنى «مەدەنىيەت يولى» دەپمۇ ئاتايدۇ.