مەھمۇد قەشقەرى 11-ئەسىردە ياشىغان بىر ئالىم.
ئۇنىڭ ئىسمى قەشقەر شەھىرىدىن كەلگەن.
ئۇ تىللارنى ناھايىتى ياخشى كۆرەتتى.
ياش ۋاقتىدا ئۇ ئۇزۇن سەپەرگە چىقتى.
ئۇ نۇرغۇن يىل تۈركىي خەلقلەر ئارىسىدا سەپەر قىلدى.
ئۇ ھەر يەردە كىشىلەر بىلەن سۆزلىشىپ، ئۇلارنىڭ سۆزلىرىنى يېزىۋالدى.
ئۇ يەنە ماقال-تەمسىل ۋە خەلق ناخشىلىرىنى توپلىدى.
كېيىن ئۇ باغداد شەھىرىگە باردى.
ئۇ يەردە توپلىغان سۆزلىرىدىن بىر چوڭ لۇغەت يازدى.
ئۇ بۇ كىتابنى 1070-يىللاردا تاماملىدى.
كىتابنىڭ ئىسمى «تۈركىي تىللار دىۋانى».
كىتاب ئەرەب تىلىدا يېزىلغان.
ئەرەبلەر بۇ كىتاب ئارقىلىق تۈركىي تىلنى ئۆگىنەلەيتتى.
كىتابتا يۇمىلاق بىر دۇنيا خەرىتىسىمۇ بار.
بۈگۈنمۇ ئالىملار بۇ كىتابتىن مىڭ يىل ئىلگىرىكى تىللارنى ئۆگىنىدۇ.