Eski Galata’nın dar, parke taşlı ve dolambaçlı sokaklarından birinde, zamanın amansız akışına adeta meydan okuyan iki tuhaf saatçi dükkânı karşılıklı dururdu.
Bu dükkânların loş vitrinlerini süsleyen sayısız kadran, sarkaç ve zemberek, sokağın her iki yakasından birbirine tamamen zıt iki farklı hayat felsefesini fısıldardı.
Dükkânlardan birinin sahibi olan Muhittin Usta, zamanın insanoğluna asla yetmediğine inanan, daima telaşlı, yeniliklere aç ve yerinde duramayan bir zanaatkârdı.
Onun maharetli ellerinden çıkan her saat, sanki geleceğin aydınlığına bir an evvel ulaşmak istiyormuşçasına normalden her zaman biraz daha hızlı çalışırdı.
Muhittin Usta'nın dükkânına girenler, saniyelerin birbirini nasıl büyük bir açgözlülükle kovaladığına şahit olur, istemsizce adımlarını hızlandırıp hayatın ritmine ayak uydurmaya çalışırlardı.
Hemen karşı kaldırımda ise, geçmişin ağırbaşlı melankolisine sıkı sıkıya bağlı, derin düşüncelere dalmayı seven, sessiz tabiatlı Şinasi Usta’nın mütevazı dükkânı yer alırdı.
Şinasi Usta, zamanın gerçek tadının ancak onu yavaşlatarak ve anın içinde kaybolarak çıkarılabileceğini savunur, çarkları adeta birer uyurgezer misali tasarlardı.
Onun atölyesinde ürettiği saatler, anı telaşla yaşamaktan ziyade eski hatıraların sıcaklığına sığınmayı tercih eden ince ruhlu insanların evlerini süsleyen mekanizmalardı.
Modernleşmenin getirdiği telaş ile geleneğin sunduğu sükûnet arasındaki bu bitmek bilmeyen çekişme, vitrin camlarından yansıyarak bütün bir mahallenin ruh halini derinden etkiliyordu.
Galata’nın kozmopolit halkı, zamanı nesnel bir biçimde ölçmekten çok onu kendi arzularına göre evcilleştirmeye çalışan bu iki inatçı usta arasında yıllarca bölünmüştü.
Mahallenin hırslı tüccarları, işgüzar memurları ve başarı peşinde koşan sakinleri, güne erkenden başlamak için hiç tereddüt etmeden Muhittin Usta’nın hızlı saatlerini seçerlerdi.
Bu saatlerin sahipleri, daima bir yerlere yetişme telaşı içinde, sokaklarda nefes nefese koşturur, bitmek bilmeyen ve yorucu bir enerjinin esiri olurlardı.
Öte yandan, sokağın şairleri, iflah olmaz hayalperestleri ve dinginlik arayan yaşlıları, dünyanın bitmez tükenmez koşturmacasına sırt çevirip Şinasi Usta’nın ağırkanlı saatlerinde huzur bulurlardı.
Onların loş odalarında zaman, sanki koyu bir şerbetin içinde ağır ağır süzülür, ikindi vakitleri hiç bitmeyecekmiş gibi sonsuz bir genişliğe yayılırdı.
Şinasi Usta'nın sadık müşterileri için bir dakikanın uzunluğu, dış dünyadaki mekanik tik- taklarla değil, insanın iç dünyasındaki ritimle, kalp atışlarıyla ve hatıraların yoğunluğuyla ölçülürdü.
Ancak bireysel tercihlere dayanan bu keskin ayrım, semt sakinlerinin günlük yaşamında içinden çıkılması giderek imkânsızlaşan bir toplumsal karmaşanın tohumlarını da yavaş yavaş ekiyordu.
Muhittin Usta’nın müşterileri planlanmış randevularına her zaman çok erken gidip beklemekten uslanırken, Şinasi Usta’nın alıcıları hayatın akışını daima birkaç adım geriden takip ediyordu.
Galata sokaklarında artık kimsenin saati bir başkasınınkiyle uyuşmaz olmuş, zaman algısı tamamen kişisel, kaotik ve bütünüyle parçalanmış bir yanılsamaya dönüşmüştü.
İnsanlar, pazar yerinde kalabalığa karışmak veya iskeleden kalkan bir vapura yetişmek için ortak bir zaman dilimi bulamamanın getirdiği o tuhaf çaresizliği derinden hissediyorlardı.
Sonunda mahallenin sözü geçen aydınları ve esnaf temsilcileri, bu amansız zaman karmaşasına kesin bir son vermek amacıyla büyük bir kule saati yaptırmaya karar verdiler.
Bu devasa saatin karmaşık inşası için her iki usta da meydana davet edildi ve onlardan güçlerini birleştirerek kusursuz, ortak bir mekanizma tasarlamaları istendi.
Muhittin Usta çarkları hızlandırmak için mekanizmaya yeni dişliler eklerken, Şinasi Usta sarkaçların ağırlığını ustalıkla artırarak bu amansız ve yorucu gidişatı yavaşlatmaya çalıştı.
İki zıt felsefenin, karşılıklı bir inatlaşma sarmalı içinde aynı ahşap kasanın derinliklerinde birleşmesiyle ortaya çıkan saat, ne bir saniye ileri gidiyor ne de geri kalıyordu.
Ne var ki bu sözde kusursuz muvazene, saatin hassas mekanizmasını o kadar yormuştu ki, devasa akrep ve yelkovan tamamen durmuş, zaman meydanda adeta donup kalmıştı.
Mekanik bir uzlaşmanın getirdiği bu mutlak hareketsizlik, hayata dair en büyük ironiyi gözler önüne seriyor, zamanı zapt etmeye çalışmanın aslında onu öldürmek anlamına geldiğini fısıldıyordu.
Galata halkı, çaresizlik içinde başlarını kaldırıp kuleye baktıklarında, aslında zamanın dışarıdan dayatılan mekanik bir ölçüt değil, yalnızca kendi içlerinde akan ele avuca sığmaz bir nehir olduğunu kavradılar.
O günden sonra hiç kimse zamanı tek ve ortak bir kalıba sokmaya çalışmadı; hızlılar rüzgârla yarışmaya, yavaşlar ise anın uçsuz bucaksız derinliğinde sükûnet bulmaya devam etti.