Karadeniz bölgesinde kış mevsiminin gelmesi, sadece havaların yavaş yavaş soğuması anlamına gelmez.
Bu dönem, bölge halkı için her yıl büyük bir heyecanla beklenen hamsi sezonunun başlangıcıdır.
Deniz suyu iyice soğudukça, Karadeniz'in incisi sayılan bu küçük ve gümüş renkli balık çok daha lezzetli hale gelir.
Balıkçı tekneleri, dondurucu kış gecelerinde Karadeniz'in hırçın sularına açılır ve devasa ağlarını umutla denize bırakırlar.
Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte limana yanaşan tekneler, kasalar dolusu taze ve parlak hamsiyle dönerler.
Balık pazarlarında kurulan tezgahlarda yükselen neşeli sesler, bereketli bir sezonun en açık göstergesidir.
Karadeniz insanı için hamsi yalnızca sıradan bir deniz ürünü değil, adeta vazgeçilmez bir yaşam tarzıdır.
Bölge mutfağında sadece bu balık kullanılarak hazırlanan onlarca farklı ve şaşırtıcı yemek çeşidi bulunur.
Mısır ununa bulanıp tavada çıtır çıtır kızartılan hamsi, herkesin en çok tükettiği yemeklerin başında gelir.
Bunun yanı sıra fırında pişirilen hamsili pilav, hamsili ekmek ve hamsi kuşu gibi yöresel lezzetler kış sofralarını süsler.
Hatta Karadenizliler, bu mucizevi balığın tatlısını bile yaparak mutfaktaki sınırsız yaratıcılıklarını tüm dünyaya kanıtlarlar.
Ancak hamsinin bölge üzerindeki güçlü etkisi sadece mutfak kültürüyle ve yemek tarifleriyle sınırlı kalmaz.
Bu küçük balık, Karadeniz'in zengin folkloruna, neşeli şarkılarına ve mizah anlayışına da derinden işlemiştir.
Yöresel halk dansı olan meşhur horonun o hızlı ritmi, aslında ağlara takılıp denizde çırpınan hamsinin hareketlerini taklit eder.
Kemençe eşliğinde coşkuyla söylenen hareketli türkülerde, hamsinin bereketinden, lezzetinden ve avlanma zorluklarından sıkça bahsedilir.
Ayrıca meşhur Karadeniz fıkralarında hamsi, zekice yapılan esprilerin ve komik hikayelerin başrol oyuncusu olarak sık sık karşımıza çıkar.
Uzun ve soğuk kış ayları boyunca kurulan kalabalık aile sofralarında bolca hamsi yenir, fıkralar anlatılır ve neşeyle sohbet edilir.
Bu küçücük balık, dondurucu kış günlerinde insanları bir araya getiren ve içlerini ısıtan çok güçlü bir sosyal bağ oluşturur.
Kısacası hamsi, Karadeniz'in soğuk sularından sıcak sofralara uzanan eşsiz ve çok değerli bir kültürel mirastır.