زبان فارسی یکی از کهنترین زبانهای زنده جهان است و تاریخ آن را به سه دوره باستان، میانه و نو تقسیم میکنند.
فارسی باستان را در سنگنوشتههایی میبینیم که بیش از دو هزار و پانصد سال پیش به خط میخی کنده شدهاند.
پس از آن، فارسی میانه رواج یافت که الفبای ویژه خود را داشت و نوشتنش چنان دشوار بود که تنها دبیران حرفهای از عهدهاش برمیآمدند.
فارسی نو، همین زبانی که امروز در ایران، افغانستان و تاجیکستان رایج است، از حدود هزار و دویست سال پیش شکل گرفت و با الفبایی برگرفته از خط عربی نوشته شد.
شگفت آنکه دستور زبان فارسی در این مدت آنقدر کم تغییر کرده است که دانشآموز امروزی میتواند شاهنامه فردوسی را، که هزار سال پیش سروده شده، کمابیش بفهمد.
فارسی نه جنس دستوری دارد و نه حرف تعریف معین؛ از این رو آغاز یادگیری آن آسان است، هرچند تسلط بر آن حوصله میخواهد و به قول معروف،« گر صبر کنی ز غوره حلوا سازی».
واژههای فارسی نیز از دیرباز از راه بازرگانی و به واسطه زبانهایی چون یونانی، عربی، ترکی و فرانسوی، به انگلیسی راه یافتهاند.
واژههای« بازار» و« کاروان» یادگار جادههای بازرگانیاند و« یاسمن» و« اسفناج» از باغها و آشپزخانههای ایرانی سفر خود را آغاز کردهاند.
واژه« پاجامه»، یعنی جامهای که پا را میپوشاند، از راه هند به انگلیسی رسید و جالب آنکه با شکل فرانسویاش،« پیژامه»، به فارسی بازگشته است.
حتی شطرنجباز انگلیسیزبانی که حریفش را مات میکند، ناخواسته فارسی حرف میزند، زیرا این اصطلاح از« شاه مات»، یعنی« شاه درمانده شد»، گرفته شده است.
بدینسان، زبانی که روزگاری بر سنگ کنده میشد، امروز در گفتوگوهای روزمره میلیونها نفر، گاه بیآنکه خود بدانند، زنده است.