فرش ایرانی نه تنها کف خانه را می‌پوشاند، بلکه اثری هنری است که قرن‌ها تاریخ و فرهنگ را در خود جای داده است.
از آنجا که بافتن یک فرش دستی گاهی چند سال طول می‌کشد، هر فرش را می‌توان دفتری از حوصله و مهارت بافنده‌اش دانست.
پشم گوسفند پس از چیده شدن، شسته و ریسیده می‌شود و سپس با موادی که از گیاهان به دست می‌آیند، رنگرزی می‌شود.
برای نمونه، رنگ قرمز را از ریشه روناس، آبی را از گیاه نیل و زرد را از پوست انار به دست می‌آورند.
بافنده تک‌تک گره‌ها را با دقتی شگفت‌انگیز می‌زند؛ هرچه تعداد گره‌ها در هر سانتی‌متر بیشتر باشد، نقش ظریف‌تر و فرش گران‌بهاتر خواهد بود.
نقشه‌ها نیز از شهری به شهر دیگر فرق می‌کنند: فرش‌های کاشان به ترنج‌های بزرگ و رنگ‌های گرم مشهورند، در حالی که فرش‌های عشایری، که روی دارهای کوچک و قابل حمل بافته می‌شوند، نقش‌هایی ساده‌تر و هندسی دارند.
به قول قدیمی‌ها،« کار از محکم‌کاری عیب نمی‌کند»؛ به همین دلیل فرش دستباف خوب، اگر درست نگهداری شود، می‌تواند بیش از صد سال دوام بیاورد.
با این حال، امروزه کارخانه‌ها فرش‌های ماشینی ارزان و یکسانی تولید می‌کنند و بسیاری از خانواده‌ها ترجیح می‌دهند آن‌ها را بخرند.
اگرچه این تغییر بازار را دگرگون کرده است، هنوز هم در روستاهای اطراف تبریز، کرمان و نائین دار قالی در گوشه بسیاری از خانه‌ها برپاست.
شاید از همین روست که می‌گویند فرش ایرانی را نباید فقط زیر پا گذاشت، بلکه باید آن را خواند، درست مثل یک کتاب کهن.