این است علی و روزگارش و قومش که بپایان آمد، و احمق کسی باشد که دل درین گیتی غدار فریفتگار بندد و نعمت و جاه و ولایت او را بهیچ چیز شمرد. و خردمندان بدو فریفته نشوند و عتابی سخت نیکو گفته است، شعر
کفی محنتی قلبی بها مطمئنة[۴۱]
ولم اتجشم حول تلک الموارد
فان جسیمات الأمور منوطة
بمستودعات فی بطون الاوارد
و بزرگا مردا که او دامن قناعت تواند گرفت و حرص را گردن فرو تواند شکست، و پسر رومی درین معنی نیز تیر بر نشانه زده است و گفته است، شعر:
اذا ما کساک الله سربال صحة
و اعطاک من قوة[۴۲] یحلّ ویعذبٌ
فلا تغبطن المکثرین فانما
علی قدر ما یعطیهم الدهر یسلب
و استاد رودکی گفته است و زمانه را نیک شناخته است و مردمان را بدو شناسا کرده،شعر:
این جهان پاک خواب کردار است
آن شناسد که دلش بیدار است
نیکی او بجایگاه بد است
شادی او بجای تیمار است
چه نشینی بدین جهان هموار
که همه کار او نه هموار است
دانش او نه خوب و چهرش خوب
زشت کردار و خوب دیدار است
و علی را که فرو گرفتند ظاهر آن است که بروزگار فرو گرفتند چون بومسلم و دیگرانرا چنانکه در کتب پیداست. و اگر گویند که در دل چیزی دیگر داشت، خدای عزوجل تواند دانست ضمیر بندگان را، مرا با آن کاری نیست و سخن راندن کار من است. و همگان رفتند و جائی گرد خواهند آمد که رازها آشکارا شود. و بهانهٔ خردمندان که زبان فرا این محتشم بزرگ توانستند کرد آن بود که گفتند وی را بامیر نشاندن و امیر فرو گرفتن چه کار بود. و چون روزگار او بدین سبب بپایان خواست آمد با قضا چون برآمدی، نعوذ بالله من القضاء الغالب بالسوء